نيكويى يافته . و به جهت نفوذ در مجارى كثيره ، خفت به هم رسانيده . و نيز غذاى گرده و مثانه از آن مائيت است ؛ زيرا كه مائيتِ منفصله از خونِ مستخرجه از كبد و گرده ، آب خالص نيست ، بلكه ممزوج با خون است . و گرده خون را از آب بالتّمام جدا مىنمايد و جزئى از آن خون صافى را به شش و دل مىفرستد براى تغذيهء آن‌ها و مابقى را صَرف غذاى خود مىنمايد و اندكى با مائيت به مثانه مىفرستد از منفذى كه آن را « بَرَنج » نامند و « حالب » « 1 » نيز . مثانه نيز دمويت را از مائيت بالتّمام جدا نموده براى صرف غذاى خود ، مائيت را به بول دفع مىنمايد و لهذا چون ماسكه و يا هاضمهء گرده ضعيف گردد كه نتواند جدا نمايد و يا نگاه دارد زمانى كه استقصاء فعل خود نمايد ، بول رنگين مىباشد ؛ چنان چه در ضعف جگر مىباشد . فايدهء صلابت گوشت آن ، آن است تا جرم و جوهر آن قوى باشد و از امتلاء مائيت و انصباب اخلاط حادّه و مالحه به زودى منفعل نگردد . و نيز حافظ حرارت باشد . و نيز جذب آن از كبد ، اجزاء رقيقهء صافيه باشد . و مادّهء آن چون مائيتِ دم است لهذا كم‌رنگ مىباشد . و فايدهء كثرت شحم آن : تعديل و ترتيب و حفظ آن است . فايدهء آورده و شرائين آن : تغذيه و افادهء حيات بدان است . و امّا تشريح مثانه : بدان كه آن ، مركّب از : جسم عصبانى رباطى مضاعف دو طبقه ، و عروق شرائين بلوطى و اهليلجى شكل است . و آن را عنقى است به جانب اسفل تا قضيب در مردان و تا فرج در زنان . و طبقهء باطنى آن نسبت به ظاهرى آن صلب‌تر و ضخيم‌تر دو چند . و خارجى آن ، صفاقى با قوّت . و موضع آن : ميان عانه و دُبُر است ، بالاى معا مستقيم در مردان و زير استخوان عانه در زنان بر اسفل رحم .

--> ( 1 ) . الف : جالب .