آش غوره يا تمر يا زرشك يا سماق . و اگر نباشد ، قراقروت يا دوغ يا سركه چند روز به اين نهج دوا و غذا بخورند تا مزاج به اصلاح بيايد و اگر قى نيامده باشد ، سكنجبين و بزرقطونا و عرق بيد يا كاسنى را سرد كرده ، بنوشند . و اگر به اين وجع ساكن نشود ، ملين يا مسهلى بايد خورد . پس اگر وجع بسيار شديد نباشد ، خوردن چهار مثقال اطريفل صغير با آب گرم دفع ماده مىكند . و اگر وجع بسيار شديد باشد ، دو مثقال قرص بنفشه را كوبيده ، حبّ نمايند و فروبرند و اندك آب گرم از عقب آن بنوشند . و اگر قرص بنفشه يافت نشود ، تمر هندى ، يازده مثقال ؛ گل بنفشه ، گل سرخ ، پوست هليله زرد ، سنا مكى از هريك ، دو مثقال ؛ آلوى بخارايى ، بيست دانه ؛ جوشانيده و صاف نموده و ترنجبين و شير خشت از هريك ، هفت مثقال بنوشند و بعد از فراغ از عمل و سكون وجع غذا به نهجى كه مذكور شد ، ميل نمايند . و اگر سبب وجع معده حصول بلغم در معده باشد ، علامتش رطوبت در دهان است و بىالتهابى و آروغ ترش و عدم علامات مذكوره در صفراوى و قى بلغمى و سفيدى رنگ‌رو و ضعف هاضمه . علاجش خوردن گلقند و گل سرخ آفتابى است به قدر چهار مثقال طرف صبح با سكنجبين عسلى به قدر هفت مثقال با گلقند و مصطكى به قدر نيم مثقال و بعد از سه روز دو مثقال ايارج فيقرا را حبّ كرده ، فروبرند و از عقب آن آب گرم اندك بنوشند . و اگر محتاج به تكرار باشد ، مكرر ايارج فيقرا را يك روز در ميان بخورند تا ماده قلع شود . و اگر ايارج فيقرا نباشد ، به قدر سه مثقال از اين سفوف را با آب گرم بنوشند : تربد ، دو مثقال ؛ مصطكى ، زنجبيل از هريك ، يك مثقال ؛ نبات چهار مثقال ؛ و اگر اجزاى اين سفوف يافت نشود ، دو مثقال تربد را كوبيده ، حبّ كرده ، فروبرند و اندك آب گرم از عقب آن بنوشند يا تربد را به گلقند مخلوط كرده ، بخورند . و اگر