ملا محمد مهدى بن على نقى شريف
97
زاد المسافرين ( فارسى )
گلقند يافت نشود ، قهوه زنجبيل بخورند و اگر به آن دفع نشود بعد از آن ايارج فيقرا و اگر نباشد ، تربد به نهج مذكور بخورند و اگر هيچيك يافت نشود . تخم شبت و تخم ترب جوشانيده و صاف كرده نيمگرم بياشامند با نمك و قى كنند تا بقيه بلغم دفع شود و بعد از مسهل باقى چند روز مداومت به گلقند خوردن يا مصطكى يا معجون نوشدارو و يا آمله و مصطكى و يا مصطكى به تنهايى كنند و غذا نخوداب و ترپلو و در غير روز مسهل نان و مرباى بالنگ يا مرباى پوست پسته با شربت قند . و اگر سبب وجع معده نفخ باشد ، علامتش حركت رياح است در معده و آروغ و نفخ شكم و حركت وجع از محلى به محلى . علاج به نهجى است كه در وجع معده بلغمى مذكور شد و خوردن معجون كمونى كه صفت آن اين است : زيرهء كرمانى در سركه خيسانيده ، پنجاه مثقال ؛ فلفل سياه ، پانزده مثقال ؛ سداب ، زنجبيل از هريك ، بيست مثقال ؛ بوره ارمنى ، پنج مثقال ؛ ادويه را كوبيده با سه وزن ادويه عسل به قوام آورند و بسرشند ؛ قدر شربت دو مثقال و خاييدن كندر و زيره و آب آن را فروبردن بسيار نافع است در اين نوع ضعف معده . و اگر سبب ضعف معده يكى از اسباب وجع مذكوره باشد و علامت وجع و علاج هريك مذكور شد . و اگر ضعف معده بدون اسباب مذكوره باشد ، علاجش خوردن آمله پرورده و هليله پرورده است يا مصطكى يا طباشير به حسب هر مزاج . و اگر با حرارت مزاج باشد ، آنچه در نوع اول وجع معده مذكور شد و ربّ به و شربت فواكه و شربت به و ليمو با طباشير يا بىطباشير . و شربت فواكه اين است : آب انار شيرين و ترش ، آب به شيرين و ترش ، آب سيب شيرين و ترش ، آب امرود شيرين و ترش ، از هريك ، يك جزء و آب