ملا محمد مهدى بن على نقى شريف

69

زاد المسافرين ( فارسى )

بول و غلظت آن و نبودن علاماتى كه در دموى و صفراوى مذكور شد . و از اقوى علامات بلغمى ، سفيدى نفث خلط است با اندك سرخى . علاجش قريب است به علاج دو نوع سابق ؛ سواى آنكه در اين نوع نيز يك فصد كافى است ؛ چنان‌چه در صفراوى مذكور شد . و بسا باشد كه حاجت به يك فصد نيز نباشد چنان‌چه حقير خود اين نوع را مكرر بدون فصد معالجه كرده‌ام و از منضج مذكور در دموى ، گاو زبان اضافه نمايند و در مسهل ، گاو زبان و اصل السوس و بعد از روز دوازدهم ، پرسياوشان با اجزاء مذكوره و باقى علاج به دستور دموى است و تبريد در اين نوع بسيار كمتر بايد به عمل آورد . و اگر سبب ورم سودا باشد و اين بدترين انواع است ؛ چنان‌چه اكثر اطبّا گفته‌اند كه اين نوع قتّال است ؛ علاماتش شدت همان علاماتى است كه در صفراوى مذكور شد و سياهى روى زبان و از اقواى علامات ، سياهى نفث است و دير به هم رسيدن نفث و بعد از آنكه به هم رسيد ، بسيار مشكل كنده مىشود . علاجش به نهجى است كه در دموى و صفراوى مذكور شد . و تبريد در اين نوع بيش از همه انواع بايد كرد و فصد در اين نوع بايد كرد و در ابتدا از جانب مخالف وجع و بعد از آن ، از جانب وجع به نحوى كه در دموى مذكور شد و در اين نوع به عوض مسهل مشروب ، حقنه به عمل آورند ؛ به اين دستور كه در روز پنجم يا ششم عنب الثعلب ، تخم خطمى ، خبّازى ، گل بنفشه ، گل نيلوفر ، گل خطمى ، تخم كتان ، از هريك ، سه مثقال ؛ عناب ، سپستان ، از هريك ، پانزده دانه ؛ شيرهء جو مقشر ، ده مثقال ؛ شير خشت ، ترنجبين ، فلوس خيار شنبر ، از هريك ، ده مثقال ؛ روغن بادام شيرين ، پنج مثقال ؛ آب برگ چغندر ، هفت مثقال ؛ نمك طعام ، نيم مثقال ؛ اول آب نمك را با