ملا محمد مهدى بن على نقى شريف
53
زاد المسافرين ( فارسى )
يك ، چهار مثقال ؛ تخم پياز ، دو مثقال و نيم ؛ اجزاء را كوبيده با پيه بز سرشته حبّها بسازند و در وقت حاجت يك حبّ را در آتش انداخته ، قيفى يا نيچهاى را به نحوى بر آن نصب كنند كه دود آن به دندان كرمدار برسد و ادويهاى كه در سوراخ شدن مذكور شد ، براى كرمزده نافع است . و بىحسى دندان كه اطبّا ضرس و در عرف ، كند شدن دندان گويند : اكثر اين است كه از خوردن ترشى به هم رسد ؛ علاجش خاييدن ساق خرفه و همچنين خاييدن مغز بادام مقشر و مغز فندق و همچنين خاييدن موم و خمير نان گرم و زردهء تخممرغ گرم به حدى كه از گرمى آنها اشك از چشم برآيد ؛ هر يك از اينها نافع و مجرب است . و اقوى از مذكور ، صعتر و نمك است و اگر با عسل ضم شود اقوى است . و اما ورم بن دندان : اگر علامات غلبهء خون باشد ، چنانچه در صداع دموى مذكور شد ، علاجش فصد قيفال است و حجامت و فصد چهار رگ و تبريد به مبردات دوائيه و غذائيه و خوردن مسهل صفرا در صداع مذكور شد . و به جهت انفجار ورم ؛ كتيرا ، تخم مرو ، بادام شيرين مقشر ، از هريك ، دو مثقال ؛ پوست هوچويه ، سريش ، بيخ حليحون ، گل خطمى ، بعض يا مجموع اينها را نرم كوبيده ، بپاشند ؛ و اگر هستهء تمر هندى را با اينها ضم نمايند ، زودتر منفجر مىشود . بزرقطونا و كاغذ كبود را اگر نرم بكوبند و به ورم بن دندان بپاشند ، زود منفجر مىشود . رفتن گوشت بن دندان : اگر علامات غلبهء خون باشد چنانكه مذكور شد ، علاجش فصد قيفال است و حجامت ميان شانه و فصد چهار رگ و تبريد به مبردات دوائيه و غذائيه و خوردن مسهل صفرا چنانكه مكرر مذكور شد در صداع صفراوى . و اگر علامات غلبهء صفرا و خون نباشد ، احتياج به خوردن