ملا محمد مهدى بن على نقى شريف

50

زاد المسافرين ( فارسى )

فصد قيفال و خوردن مبردات چنان‌چه در نوع اول صداع مذكور شد از دوا و غذا . و بعد از فصد و تبريد ، هرگاه باز خون به افراط مىآمده باشد ، ريختن آب بسيار سرد بر سر و بستن برف و يخ بر ميان سر و پيشانى به قدر طاقت و بستن بازوها در آن‌ها نافع است . و آب نعناع تر را با آب سرگين الاغ با كافور يا بىكافور در بينى بچكانند يا آنكه مازو و گرد آسيا و كندر و صبر و دم الاخوين و شبّ يمانى را نرم كوبيده در نيچه يا قلم كرده در بينى بدمند يا كافور با آب گشنيز تر در بينى بچكانند يا آب برف و يخ در بينى بچكانند يا گل خطمى را با سركهء تيز ضماد نمايند . و آشاميدن آب بسيار سرد و نشستن در آب بسيار سرد اگر هوا بسيار سرد نباشد نافع است . و اگر سبب رعاف ، بسيارى خون در بدن باشد ، علامتش علامات خون است چنان‌كه در صداع دموى مذكور شد . و با افراط آمدن خون ، علاجش فصد قيفال است و حجامت ميان شانه و ساير تدابيرى كه در نوع اول مذكور شد و خوردن دوغ ترش خنك بسيار نافع است و در اين نوع ، احتياج به فصد و حجامت بيشتر است و در نوع اول ، حاجت به مبردات . درد دندان بدان شخصى كه خواهد دندان و لثه از آفات محفوظ باشد ، بايد كه مراعات چند چيز بكند : اول : آنكه احتراز كند از آنچه غذا را در معده فاسد بكند . دوم : آنكه در خاييدن چيزهايى كه به دندان مىچسبد ؛ خصوصا شيرينى و مثل آن و انجير خشك احتراز كند . سوم : از هرچه دندان را كند مىكند ؛ مثل ميوه‌هاى نارس و از هرچه بسيار