علاج : اگر علامت غلبهء خون باشد چنان‌كه در صداع دموى مذكور شد ، فصد قيفال بكند يا حجامت ميان شانه . و اگر علامت غلبهء صفرا باشد ، چنان‌چه در صداع صفراوى مذكور شد ، دو روز اين ملين را ميل فرمايد : عناب ، سپستان از هريك ، ده دانه ؛ شيرهء تخم كاهو ، دو مثقال ؛ شيرهء تخم گشنيز ، يك مثقال ؛ خاكشير ، سه مثقال ؛ شربت بنفشه ، سه مثقال ؛ و اگر همين منضج را در دموى ميل نمايد نافع است و تا سه روز از چربى و شيرينى و آب سرد و ترشى احتراز نمايند و اگر شب باشد از خوردن گوشت هم احتراز نمايند . غذا : آش عدس يا پهتى ماش و چلو و زردهء تخم مرغ ميل نمايند . و اگر ماده زياده باشد ، مسهلى از بنفشه و نيلوفر و عنب الثعلب و خبّازى و ريشهء كاسنى و شاهتره از هريك ، دو مثقال ؛ عناب ، سپستان از هريك ، ده دانه ؛ ترنجبين و شير خشت از هريك ، هفت مثقال ؛ فلوس خيار شنبر ، ده مثقال ؛ روغن بادام ، يك مثقال ؛ ميل نمايند و بعد از [ روز ] چهارم ، شربت خشخاش يا حبّ نزله يا حبّ الشفا يا افيون ميل نمايند . طريق ساختن شربت خشخاش : اين است كه صد دانه خشخاش با تخم و پوست را با آب باران بخيسانند و بعد از دو روز بجوشانند و صاف نمايند با پنجاه درهم قند سفيد به قوام آورند . صفت حبّ نزله مجرب اين است : نشاسته ، صمغ عربى ، ربّ السوس ، تخم خشخاش ، افيون از هريك ، پنج مثقال ؛ كتيرا ، بهدانه از هريك ، دو مثقال ؛ زعفران ، نيم مثقال با لعاب بزر قطونا حبّ سازند . حبّ نزله ديگر : نشاسته ، صمغ عربى ، رب السوس ، تخم خشخاش ، افيون از هريك ، پنج مثقال ؛ كتيرا و بهدانه از هريك ، دو مثقال ؛ زعفران ، نيم مثقال ؛ حبّ سازند . نسخه معجون حبّ الشفا در ربع مذكور است . و در نزلهء حاره بعد