ملا محمد مهدى بن على نقى شريف

44

زاد المسافرين ( فارسى )

از [ روز ] چهارم ، شيرينى خوردن جايز است و رفتن به حمام معتدل و آب نيم گرم ريختن بر سر نافع است و چرب كردن مغز سر و بينى به روغن تخم كدو و روغن تخم كاهو و روغن تخم خشخاش و روغن بنفشه بادام هريك باشد ، مناسب است . و اگر علامت غلبهء خون و صفرا نباشد ، تدبير به نهجى است كه مذكور شد سواى فصد و خوردن مسهل . و اگر سبب نزله ، برد خارجى باشد ، مثل رسيدن هواى سرد يا اغتسال در آب سرد علامتش تقدم يكى از اسباب مذكوره است و كدورت حواس و انتفاع از مسخنات بالفعل و عدم حدت ماده و عدم سوزش اندرون بينى . علاج : ملينى كه در نوع اول مذكور شد ، ميل نمايند و پرهيز را مثل نوع اول نگاه دارند و سر را بيشتر بپوشانند و اگر سبوس گرم را در كيسه كرده بر سر بندند ، مناسب است . و در اين نوع اگر آنچه دفع مىشود بسيار غليظ باشد و دفع نشده باشد ، بوييدن سياه تخمه در سركه خيسانيده مناسب است . و اگر به طول كشد اين نوع نزله ، خوردن ايارج فيقرا با اطريفل مناسب است ؛ خصوصا هرگاه غلبهء رطوبت بر مزاج دماغ يا معده يا تمام بدن باشد ، خوردن اطريفل صغير در انواع نزله نافع است . درد چشم كه آن را - در عرف اطبا - رمد گويند و آن عبارت است از ورم طبقه ملتحمه كه طبقه محسوسه از طبقات چشم است ؛ يعنى آن گوشت سفيدى كه در چشم مدرك مىشود هرگاه ورم كند آن را رمد گويند و غالبا پلك‌هاى چشم نيز به مشاركت آن ورم مىكند . سبب آن اگر از خون باشد ، علامتش شدت سرخى