ملا محمد مهدى بن على نقى شريف

42

زاد المسافرين ( فارسى )

آمله مقشر ، هليلهء سياه ، اجزاء را برابر كوبيده ، با روغن بادام شيرين چرب كرده ، با دو برابر مجموع ، عسل كف گرفته به قوام آورده ، بسرشند . اما طريق ساختن نوش‌دارو كه پيش اطبّا مذكور است به معجون مفرح : اين است كه ورق گل سرخ ، شش مثقال ؛ سعد كوفى ، پنج مثقال ؛ قرنفل ، مصطكى ، اسارون ، سنبل الطيب ، دارچينى از هريك ، سه مثقال ؛ قاقلهء صغار و كبار ، زرنب ، بسباسه ، جوزبوا ، خرفه ، زعفران از هريك ، دو مثقال ؛ آمله مقشر ، نود مثقال ؛ قند و عسل از هريك ، هشتاد مثقال ؛ آمله را در شير گاو بخيسانند و در آب بجوشانند تا پخته شود ، پس از پشت غربال بيرون كنند و قند و عسل را به قوام آورده ، ادويه را كوفته و بيخته با آمله مخلوط نموده ، با هم بسرشند . اما طريق ساختن ايارج فيقرا : مصطكى ، دارچينى ، سليخه ، سنبل الطيب ، عود بلسان و حبّ بلسان و اسارون و زعفران از هريك ، يك مثقال ؛ صبر سقوطرى ، شانزده مثقال ؛ اجزاء را كوبيده با هم مخلوط نمايند . آنچه در معالجهء بعضى انواع صداع بيان مىتوان نمود ، اين است ؛ ديگر انواع را رجوع به طبيب است . در باب زكام و نزله كه عبارت است از فرود آمدن فضول رطبه دماغ از راه بينى يا حلق يا ريختن آن فضول به اعضاى مجاوره ، مثل سينه و گوش و چشم و غير آنها . اگر سبب آن ، يكى از اسباب مسخّنه خارجه باشد ، از قبيل نشستن در بر آفتاب يا آتش يا غير آن‌ها از آنچه در نوع اول صداع مذكور شد ، علامتش تقدم يكى از اسباب مذكوره است و خارش و سوزش اندرون بينى و حدّت و رقت آنچه از سيلان مىماند و سرخى چشم‌ها و ساير علاماتى كه در نوع اول صداع مذكور شد .