[ رمل ] و ديگر از دو فرد مذكور ، دمل است و آن ورم حارى است صنوبرى شكل و سبب آن خون حار مخلوط به رطوبت است . و علاج آن ، علاج نوع اول از شرى است ، در همه تدابير دوائى و غذايى و سكنجبين صاحب دمل را نافع است . و اضمده دمل به اين نهج است : در ابتدا بايد كه بزرقطونا را با سفيدهء تخم مرغ مخلوط نموده ، ضماد نمايند و بعد از آنكه جمع شد و بركشيد ، نشان اين است كه سرباز مىكند ، بايد منضجات استعمال نمايند . و منضجات اينها هستند : بزرقطونا با آب دهان ضماد نمايند كه مانع تزايد و مسكن وجع است و منضج است ، ديگر گندم را خاييده ضماد نمايند و اگر به ناشتا بخايند بهتر است . و ديگر خمير مايه به تنهايى يا با روغن بيدانجير يا دوشاب . ديگر پياز پخته . ضماد ديگر هسته تمر هندى كوبيده با شير يا به تنهايى با آب پياز ضماد نمايند . ديگر تخم مرو و انجير خشك با شير گاو پخته ضماد نمايند . ديگر تخم مرو و انجير خشك و سقز با شير گاو و عسل و روغن بزرك و اندكى بوره پخته ضماد نمايند . ديگر اگر با حدت و حرارت باشد ، ماست ، تخم مرو ، و سريش و كتيرا و موم زرد ، گل ارمنى با شير گاو ضماد نمايند . ديگر اكليل الملك ، حلبه ، تخم كتان ، هسته تمر هندى ، آرد گندم ، روغن كنجد ، موم زرد و بدون موم و روغن . ديگر سرگين كبوتر را ضماد نمايند ، اسرع در انفجار است . و هسته تمر هندى را كوفته و بيخته اندكى روغن پيه چراغ اضافه نموده استعمال نمايند كه مجرب است و سرگين كبوتر با هريك از اضمدهء مذكور در انفجار نافع است .