ملا محمد مهدى بن على نقى شريف
168
زاد المسافرين ( فارسى )
وقتى كه مستغنى از خوردن شوند . و اگر قرص كافور را با شير ميل نمايند ، شايد كه به ساير ادويه احتياج نباشد . و هرگاه با تب دق ، تركيبى از تبهاى خلطى باشد ، خوردن شير الاغ نافع نيست به ساير ادويه علاج نمايند و غذا نان جو با پنير بىنمك و گاهى نان را با دوغ بدهند و نان گندم نيز مىتوان داد و از ميوهها هندوانه و انار ميخوش و سيب شيرين و امرود و خشخاش تازه بسيار نافع است و طرف شام ، گوشت بره و بزغاله و ماهى تازه و مرغ بچه و كله پاچهء بره را اگر كه مريض رغبت نمايد بدون روغن مناسب است . و از تدابير ، تدبير مسكن است : چنانچه مسكن را جاى خوش هوايى قرار دهند كه آب در آن حوالى بسيار باشد و از ميوههاى رطبه خوشبو ، مثل سيب و گلابى و به در اطراف مريض گذارند و برگ بيد در اطراف مكان او بسيار بريزند و لباس مريض ، بلكه رختخواب مريض از كتاب باشد و بوييدن گل بنفشه و نيلوفر بسيار مناسب است و صندل سفيد را با گلاب و كافور و آب گشنيز تازه مكرر بر سينهء وى بمالند . و اگر ضعف غالب نباشد ، همه روزه و الا يك روز در ميان حمام رفتن مناسب است و حمام بايد معتدل باشد كه مريض عرق نكند و به حمام كه مىرود در ميان آب نيمگرم بنشيند و از حمام كه بيرون آيد تمام بدن را به روغن بنفشه بادام و اگر نباشد به روغن تخم كدو چرب كند و بعد از آن غذا بخورد . و ديگر بايد كه از همّ و غمّ و گرسنگى و تشنگى و حركت مفرط و هرچه خشكى افزايد ، محترز باشد و از آنچه او را خوش مىآيد و سبب فرح و انبساط طبع مىشود به آنها مشغول باشد ، مثل مجالست با اصدقا و ظرفا و ارباب طرب و مغنيان خوشآواز و سازها به جهت مريض نافع است و بايد كه