ملا محمد مهدى بن على نقى شريف

108

زاد المسافرين ( فارسى )

طريق تدبير خبث الحديد كه چرك آهن است ، اين است : آن را نرم صلايه كرده تا چهارده روز در سركه بسيار شديد بخيسانند و در سحق بسيار مبالغه بايد كرد كه هرچه سحق بيشتر شود بهتر است . بدان كه نرم داشتن طبيعت صاحب بواسير لازم است . هرگاه يبس در طبيعت باشد ، گاهى تمر هندى و آلو بخارا و زرد آلوى خشك را بخيسانند و طرف صبح آب آن را با شير خشت يا به تنهايى ميل نمايند و اگر قدرى انجير هم با ساير اجزاء بخيسانند بهتر است . و اگر شربت تمر هندى با شربت آلو بخارايى اكثر اوقات بنوشند هم در نرم داشتن طبع و هم تسكين حرارت مزاج نافع است . و طريق ساختن شربت تمر و آلو بخارا مثل شربت زرشك است و قدر شربت هم مثل اوست . و غذايى كه ملين طبع باشد صاحب بواسير را نافع است و پرهيز از هر غذايى غليظ و از هرچه مولد سودا باشد ، مثل بادنجان و عدس و چيزهاى شور ، مثل ماهى شور و گوشت قديد و سبزىهاى تند لازم است . شيخ الرئيس لبنيات را منع كرده و خاگينه زردهء تخم مرغ و گندنا را با اندك پياز مناسب دانسته است . و ديگر آنچه در باب غذايى كه صاحب ربع را شايد ، مذكور مىشود ؛ اصحاب بواسير را نافع است و ساير تدابير ربع و بواسير به هم نزديك . اما دوم ، گشودن خون بواسير ؛ وقتى بايد كرد كه دفع معتاد آن باز ايستاده و دانه‌ها ممتلى شده باشد و دردى يا ورمى يا فسادى ديگر از بخارات آن در بدن حادث شده باشد ، پس بايد كه مريض مكرر به حمام برود و ساعتى در ميان آب نيمگرم بنشيند و به مجموع يا بعضى از اين روغن‌ها موضع را چرب كنند : روغن هسته هلو يا شفتالو يا روغن هستهء زردآلوى تلخ ، روغن كوهان شتر ، مغز