ملا محمد مهدى بن على نقى شريف
109
زاد المسافرين ( فارسى )
ساق گاو و مغز ساق بره هريك از اينها با مقل يا بىمقل اگر به اينها گشوده نشود ، پيازى را با روغن گاو پخته ، ضماد نمايند و اگر به اين گشوده نشود آب پياز را با زهرهء گاو استعمال نمايند . و اگر بخور مريم اضافه اين دو جزء نمايند اقوى است ؛ اگر باز منفتح نشود هسته تمر هندى و سرگين كبوتر اضافه نمايند . شيخ الرئيس مويزج را به اينها تجويز كرده و فصد صافن يا فصد مابض در گشودن خون بواسير بسيار نافع است . و بسا باشد كه بعد از فصد صافن احتياج به ادويه مذكوره نشود ؛ لهذا بايد اول فصد بكند ، بعد از فصد ، ادويهء مذكوره را به همان ترتيب استعمال نمايند و اگر از استعمال ادويه مذكوره وجع به هم رسد يا شديد شود ، ادويهاى كه بعد از اين در تسكين وجع و ورم مذكور خواهد شد ، استعمال نمايند . اما سوم ، تدبير ورم و وجع بواسير است ؛ خواه ابتدا حادث شده باشد و خواه بعد از استعمال دواهاى حاره و قطع حادث شود . هرگاه وجع بواسير شدت كرد و خون آمدن حبس شد ، اولا به نهجى كه مذكور شد در گشودن آن سعى نمايند و فصد از صافن و يا باسليق بكنند و اگر يك فصد كفايت نكند ، تكرار فصد بكنند . و بعد از فصد ، نشانيدن زالو دور مقعد ، بسيار نافع است و اگر يك دفعه كفايت نكند [ تكرار كنند ] و در هر دفعه از پنج عدد تا ده عدد بايد . و با شدت وجع بواسير ، احتراز از شيرينى و حيوانى لازم است و تبريد به مبردات دوائيه و غذائيه چنانچه در صداع حار و درد چشم و درد گوش و خناق مذكور شد عمل آورند . و روغنهايى كه در تفتيح خون بواسير مذكور شد در تسكين وجع نيز نافع است . و مرهمهاى مسكن اوجاع بواسير اينهاست : اكليل الملك ، گل خطمى ، عدس