شد ظاهر باشد و اين شربت را از پنج مثقال تا ده مثقال با عرق كاسنى و يا به تنهايى ميل نمايند و بعضى اوقات حبّ مقل يا معجون خبث الحديد هريك باشد ، بسى نافع است . صفت حبّ مقل اين است : پوست هليله كابلى ، آمله مقشر ، پوست هليله زرد ، تخم گندنا يا تخم تره تيزك ، تخم ريحان از هريك ، پنج مثقال ؛ مقل زرد ، پنجاه مثقال ؛ مقل را در آب حل نمايند و ساير ادويه را كوبيده و بيخته با هم بسرشند و حبّها به قدر نخودى بسازند و از هفت دانه تا دوازده دانه فروبرند و همين اجزاى حبّ را اگر با دو برابر عسل به قوام آورند و بسرشند ، به معجون مقل معروف است و قدر شربت اين معجون دو مثقال است . صفت اطريفل مقل اين است : پوست هليله زرد ، آمله مقشر ، پوست هليله سياه از هريك ، ده مثقال ؛ مقل زرد ، سى مثقال ؛ مقل را در آب حل كرده و ساير اجزاء را كوبيده با دو برابر مجموع عسل به قوام آورند و بسرشند و اگر بدون عسل به طريق حبّ استعمال نمايند هم نوعى از حبّ مقل است . قدر شربت از حبّ تا دوازده دانه و قدر معجون تا سه مثقال . صفت معجون خبث الحديد كه معروف است به فنجيوش ، موافق نسخهء قانون : پوست هليله كابلى ، پوست بليله ، آمله مقشر ، فلفل ، دارفلفل ، سعد كوفى ، زنجبيل ، شيطرج هندى ، سنبل الطيب از هريك ، ده مثقال ؛ تخم گندنا ، تخم شبت از هريك ، چهار مثقال ؛ خبث الحديد مدبر ، صد مثقال ؛ اجزاء را تمام نرم كوبيده و به دو مثقال روغن گاو چرب كرده با دو برابر مجموع عسل به قوام آورده ، بسرشند و بعد از شش ماه استعمال نمايند . قدر شربت يك مثقال و اگر دو مثقال مشك هم به او اضافه نمايند ، شايد . و اين معجون را صاحب مزاج حار چنان‌چه علامت حرارت مزاج بارها مذكور شد ، نخورد اولى است .