هريك ، دو مثقال ؛ سپستان ، ده دانه ؛ ترنجبين ، ده مثقال ؛ روغن بادام ، دو مثقال ؛ بنوشند . و اگر معجون كمونى يافت شود قبل از منضج دو مثقال فروبرند و شياف از نمك و شكر و بورهء ارمنى استعمال [ كنند . ] يا شيافى از صابون و شكر يا شكر و نمك و تخم حنظل يا گل بنفشه و شكر و نمك و تخم حنظل و نمك يا بوره و تخم حنظل هريك كه باشد و اگر هيچ‌يك نباشد ، نمك تركى . پس اگر طبيعت گشوده شود و وجع ساكن شد فبها و الا محتاج به حقنه است كه صفت آن اين است : عنب الثعلب ، رازيانه ، بسفايج ، بابونه ، تخم كرفس ، سنامكى ، اكليل الملك ، تخم شنبليله ، اصل السوس ، گاو زبان از هريك ، دو مثقال ؛ سپستان ، بيست دانه ؛ ترنجبين ، ده مثقال ؛ فلوس خيار شنبر ، ده مثقال ؛ تخم كافشه ، دو مثقال ؛ سبوس گندم ، آب برگ چغندر از هريك ، ده مثقال ؛ ريوند چينى ، يك مثقال ؛ و اگر نباشد بورهء ارمنى ، نيم مثقال ؛ نمك طعام ، يك مثقال ؛ روغن بادام تلخ ، پنج مثقال ؛ اول نمك را با يك مثقال روغن بادام بريزند بعد از آن ساير اجزاء را بر چهار بخش كرده در چهار دفعه بريزند و اگر تمام اجزاء اين حقنه يافت نشود هرچه يافت شود ، كافى است . و غذا را تا طبيعت گشوده نشود البته نخورند ، بعد از آن نخودابى با دارچينى و زيره و زعفران ميل نمايند و از آب بسيار سرد البته احتراز نمايند . و اگر بقيه وجع بعد از حقنه باشد ، روز ديگر باز منضج را بخورند و در روز بعد باز حقنه نمايند تا ماده بالمره رفع شود . و اگر سبب قولنج غير از اسباب مذكوره باشد از عالم ورمى و ساير انواع كه مذكور نشد [ علاج ] رجوع به طبيب حاذق است .