زحير كه آن را در عرف پيچش گويند ، حركتى از رودهء متّصل به مقعد ، كه آن را معاى مستقيم گويند از براى دفع براز . اين حركت دفع نمىشود مگر رطوبتى از عالم آب بينى گاهى مخلوط به خون و گاهى بىخون [ دفع شود ] ، سبب آن‌گاه باشد كه رطوبت گزنده باشد كه به اين روده مىريخته باشد و سبب اين حالت مىشده باشد . علامتش خروج اين رطوبت است با پيچش و زور نشستن به كمرگاه وزير شكم . علاجش خوردن لعاب ريشه خطمى و بارهنگ و روغن بادام است با سفوف ابن ماسويه اگر يافت شود به قدر يك مثقال و اگر يافت نشود بدون آن . و صفت سفوف ابن ماسويه ] اين است : تخم خطمى ، بنفشه ، تخم خيار شنبر مقشر ، از هريك ، پنج مثقال ؛ نشاسته بو داده ، سه مثقال ؛ صمغ عربى ، گل ارمنى از هريك ، دو مثقال ؛ اجزاء را كوبيده و بيخته ممزوج كنند و اين سفوف در هر يك از انواع زحير كه مذكور مىشود ، نافع است . و در روز غير مسهل با ادويه اى كه مذكور مىشود ، بدهند كه در تسكين شدت پيچش بسيار نافع است . و غذا شورباى برنج با شيره بادام و طرف شام چلو با زردهء تخم مرغ اگر به اين علاج رفع شد فبها و الا عنب الثعلب ، ريشه خطمى از هريك ، دو مثقال ؛ سپستان ، ده دانه ، جوشانيده ، صاف كرده با دو مثقال فلوس خيار شنبر و دو مثقال روغن بادام بنوشند . و اگر محتاج به تكرار باشد به اين نحو يك روز در ميان مسهل را بنوشند تا رفع شود . و اگر سبب آن ريختن صفرا به اين روده باشد ، علامتش خروج صفراست با