مير محمد اكبر بن محمد شاه ارزانى

1357

طب اكبرى ( فارسى )

مطبوخ اصول : پوست بيخ رازيانه ، پوست بيخ كرفس ، پوست بيخ كاسنى ، بيخ اذخر ، انيسون ، تخم كرفس ، سنبل الطيب و تخم كشوث ، هريك سه درم ؛ مصطكى و فوه ، هريك يك مثقال ؛ مويز منقّى ، پانزده درم ؛ همه را نيم‌كوب كرده و در چهارصد درم آب شيرين با آتش نرم بپزند تا به ربع برسد و سپس آن را صاف كنند و مصرف نمايند . و اگر جهت تنقيهء سنگ‌ريزه كليه و . . . باشد ، نيم درم حجر اليهود هم بيفزايند . مقدار مصرف اين دارو پنجاه درم با ده درم شكر سفيد و دو درم روغن بادام است . مطبوخ افتيمون : اين نسخه ، اصناف مختلفى دارد كه اين نوع آن ، در تمام امراض سوداوى و صفراوى سوخته و بلغم سود دارد : سناء مكى ؛ هفت درم ؛ گل سرخ ، چهار درم ؛ افتيمون كه در لتهء كتانى بسته باشند و پوست هليلهء زرد و هليلهء سياه ، هريك پنج درم ؛ بسفايج فستقى ، اصل السوس و رازيانه ، هريك دو درم ؛ اسطوخودوس ، پرسياوشان ، شاهتره ، گاو زبان ، بادرنجبويه ، بنفشه و نيلوفر ، هريك سه درم ؛ مويز منقّى و سپستان ، هريك سى دانه ، همه را در سه رطل آب بجوشانند تا به نيمه آيد و صاف كرده و گلقند آفتابى ، ده درم ؛ مغز خيارشنبر به روغن بادام چرب كرده و ترنجبين ، هريك پانزده درم در آن حل كرده و بنوشند . اين ، يك شربت است در مردى قوى مزاج و در اواسط ، دو شربت . لازم به ذكر است كه نسخه‌يى ساده‌تر در بيمارى ماليخوليا ذكر شده است . مطبوخ افتيمون : نيز در ماليخوليا . مطبوخ سنا : در آبله فرنگ . مطبوخ سورنجان : در وجع المفاصل . مطبوخ قنطوريون : در نزول الماء . مطبوخ هليله : در دوار و به نسخهء ديگر در ماليخوليا . معجون به زور : رجوع شود به ذيل « جوارش بزورى » . معجون بلادر : سنبل ، ميعه ، زعفران ، سليخه ، ساذج ، افتيمون ، اذخر ، حب البلسان ، زراوند ، قرنفل ، حب البان ، زنجبيل ، صبر ، مقل ، مرّ و دهن بلسان ، هر يك ، يك اوقيه ؛ مصطكى ، عسل بلادر و غاريقون ، هريك يك هشت غرميات ؛ بيخ سوسن آسمانجون ، دو اقيه ؛ پوست بيخ رازيانه ، سه رطل ؛ سركه ، سه قسط ، بايد كه پوست بيخ رازيانه را سه روز در سركه تر كنند و در ديگ انداخته و