مير محمد اكبر بن محمد شاه ارزانى

1348

طب اكبرى ( فارسى )

خوش‌بو ، بيست مثقال كه آن را نيم‌كوب كرده و در يك رطل گلاب ، دو شبانه روز بخيسانند و سپس آن را صاف كرده و صندل را در آب خالص شيرين بجوشانند تا قوت آن كاملا برآيد و سپس آب را جدا كرد و گلاب مذكور و اين آب را با هم آميخته و دو رطل قند سفيد يا كمتر به حسب ذائقه بر آن افزوده و به قوام آرند . شربت ليمون : دو رطل آب ليمو را بجوشانند تا به نصف برسد پس با سه رطل قند آن را به قوام آورند و بايد در فشردن ليمو زياده‌روى نكنند به خاطر اينكه آب پوست ليمو تلخ است . و نيز تمام شربت‌هاى ترش را بايد در ظروف سنگى يا سفالى و يا مس تازه قلعى شده بپزند تا فاسد نشود . شستن ادويهء حجريه : در سرسام . شستن حلبه : در أعلال ملتحمه در رمد بلغمى . شستن سيماب : در قولنج . شستن صبر : در ماليخوليا . شقاقل مربّى : شقاقل تازه را يك شبانه‌روز در آب خيسانيده و آبها را ريخته و تا سه مرتبه چنين كنند و بعد آن را پوست كنده و بجوشانند تا نيم پخت شود و بعد عسل صاف بر آن ريخته و به آتش نرم بجوشانند تا به قوام آيد و در ظرفى كرده و بعد از چهل روز به كار برند . شهريارى : قرفه ، قرنفل ، دارچين ، زنجبيل ، سليخه ، سنبل ، جوزبوا ، هل ، مصطكى ، قاقله ، حب بلسان و زعفران ، هريك چهار درم و نيم ؛ سقمونيا ، سه درم ؛ تربد مجوف مدبر و حب النيل ، هر يك هشت درم ، قند سفيد ، به وزن همهء ادويه ، همه را كوفته و بيخته و با عسل بسرشند . قدر مصرف از اين دارو ، چهار تا هفت مثقال است با آب گرم . شياف آبار : اقليمياى طلاء ، سفيد آب ، ارزير ، مس سوخته ، سرمهء اصفهانى ، صمغ عربى ، كتيرا و سرب سوخته ، هريك هشت درم ؛ افيون ، يك درم ، با آب باران شياف كنند . شياف ابيض افيونى : در امراض طبقه صلبيه . شياف احمر حاد : در انتفاخ ملتحمه . شياف احمر لين : در ودقه . شياف اخضر : در ضعف بصر . شياف اسود : در سبل . شياف اصطفطيقان : در قروح الجفن .