مير محمد اكبر بن محمد شاه ارزانى

1212

طب اكبرى ( فارسى )

[ 1603 ] فصل [ هفتم ] : در انتفاخ و خارش اظفار « 1 » علاج : به آب دريا يا به آب عدس كه با كرسنه جوشانيده باشند بشويند و زفت و انجير جداجدا يا يك جا ضماد نمايند . [ 1604 ] فصل [ هشتم ] : در رضّ الاظفار « 2 » يعنى كوفته شدن ناخنان . علاج : در ابتدا ، برگ آس و برگ انار ضماد سازند و بعد از آنكه درد ساكن شود ، آرد گندم و زيت با پيهء بز و اندكى كرنب ضماد نمايند . فايده : جراحتى كه در ميان انگشت پا عارض شود ، علاج وى آن است كه خرقه نيلى بر آن بندند و بفرمايند كه بر آن بول كند و آن را بسته دارد . و ايضا مرّ و كندر و انزروت باريك ساخته بر قرحه پراكندن سود دارد . و قرحه كه در قدمين افتد ، آن را به عربى عشره گويند . [ 1605 ] تدبير اقلاع اظفار : هرگاه ناخن فاسد شود به سبب جراحت يا جز آن و خواهند كه آن را بركنند ، بايد كه زرنيخ و جاوشير و روغن بادام تلخ طلا نمايند يا زفت و كبريت و زرنيخ و زيت طلا سازند . و اگر نخستين به ضماد داخليون ناخن نرم كنند و بعده [ يعنى پس از آن ] اين ادويه مقلعه برنهند ، زود جدا كند . و پس از انقلاع ، محافظت نمايند تا ناخن كج نرويد .

--> ( 1 ) . قاموس القانون : Swelling of the nails ; shilblain . ( 2 ) . معالجات واعظى : Contusion of nials .