مخصوص است : شبّ يمانى ، شورج ، مرّ ، دردىّ خمر ، فوه ، گل ارمنى ، شيطرج ، خبث الحديد ، نيل و وسمه طلا سازند به سركه چند كرت [ يعنى چند مرتبه كه ] رنگ او تا سه هفته نهايت يك ماه مىماند . و هرگاه خواهند اين دوا به كار برند ، بايد كه نخستين آن موضع را به آب مازو بشويند بعده [ يعنى پس از آن ] اين دوا طلا سازند و پس از آنكه دوا خشك شود ، به آب زاج و شبّ بشويند دوا را . [ 1549 ] فايده : هرگاه برص اندك بود و در مواضع باشد كه داغ توان كرد ، به آهن داغ كنند كو به تحقيق به شود . و داغ وقتى است كه به ادويهء مقرح انتفاع نگيرد . [ 1550 ] فايده : گاه بود كه به اثر حجامت ، در محل حجامت يا در موضع داغ ، قروح برص ظاهر شود بعد [ از ] مندمل شدن داغ و قروح . و علاجش آن است كه فوه و شيطرج به آب قثاء برى و آب مرزنجوش و آب بقم آميخته طلا نمايند زايل كند . و مرداسنگ و فوّه به سركه همين عمل كند . [ 1551 ] مقالهء [ دوم ] : اندر بهق ابيض « 1 » آن ، سپيدى رقيق است كه بر ظاهر جلد پديد آيد و در اكثر ، مدوّر بود [ و ] دفعة ظاهر شود و به اطليهء مجليه زودتر زوال پذيرد . و فرق ميان او و برص ، در برص سپيد گفته شد . علاج : آنچه براى برص گفته شد خفيف‌تر از آن اينجا بسند بود . و جهت اسهال بلغم ، تربد و شحم حنظل يا تربد و زنجبيل دهند و در هر ماهى دو بار قىء فرمايند و براى تجويد هضم ، اطريفل و گلقند عسلى مداومت كردن و به حمّام عرق آوردن نفع دارد . و پس از تنقيه ، ترمس يا بيخ كبر به سركه آميخته طلا سازند و شيطرج و عاقرقرحا و تخم ترب و كندش و خردل كوفته و بيخته با سركه طلا نمودن سود دارد . و چون دوا به كار برند ، بايد كه بيمار در آفتاب باشد يا قريب آتش و هرگاه دوا خشك شود از دست بمالند تا دوا دور گردد . انتباه : بسيار باشد كه ماده در بدن كمتر بود و به ادويهء اطليه بىتنقيه نفع تمام حاصل آيد و اين دوا مجرّب است : عاقرقرحا ، آطريلال ، پوست بيخ كبر ، شيطرج ، از هريك دو درم ، كوفته و بيخته به سركه و عسل سرشته مقدار يك مثقال بدهند و يك ساعت در

--> ( 1 ) . قاموس القانون : Vitiligo alba .