كشته به سركه و روغن گل سرشته طلا نمايند و زنهار ادويهء گرم را طلا نبايد كرد كه مضر است . بهترين اغذيهء مجرب ، چيزهاى تفه است كه به رطوبت و برودت مايل بود ؛ خاصه در صفراوى ؛ چون اسفاناخيّه و قرعيّه و گوشتهاى نرم و روغن‌هاى ملايم ؛ امّا بادنجان و نمك سودهء گوشت صيد مضر است و جماع نيز گفته‌اند كه مضر است امّا پس از تنقيهء بدن ، عجب نيست كه نفع دهد آن را كه كثير المنى بود . [ 1517 ] مقالهء [ بيست و نهم ] : اندر حكه « 1 » آن ، خارش است كه با او بثور نباشد و اين علت از تناول نمك سود و ماهى گندهء نمك زده و پنير كهنه و جز آن هرچه ردى الكيموس باشد عارض شود و ايضا كسانى كه بعد [ از ] جماع به آب گرم غسل نكنند و بدن را مالش ندهند بيشتر بدين مرض افتند . و عجب نيست كه وجوب غسل بعد [ از ] جماع در شرع به همين سبب باشد ؛ لهذا امام مالك - رحمه اللّه - دلك در غسل لازم داشته . علاج : فصد كنند و براى ترطيب خلط و تعديل قوام او ، ماء الشّعير و ماء الجبن دهند . و پس از حصول ترطيب و تعديل ، مسهلى كه اخراج اخلاط محترقه كند نوشانند و از اغذيه هرچه مولد رطوبت شيرين باشد خوردن فرمايند و استحمام [ را ] لازم دارند و روغن گل و سركه با قدرى آب كرفس و اندكى بوره آميخته بر بدن ماليدن خاصّه در حمّام نفع دارد و جماع مضرّ است . گاهى لاحق مىگردد حكه پيران و پيرمزجان را به واسطهء ضعف جلد و ضعف حرارت غريزى و قوت طبيعى كه از شأن اينها است تحليل بخارات كه زير جلد است و هذا فيهم عسر البرء . تدبير وى آن است كه در اصلاح غذا كوشند و استحمام و دلك روغن گل و سركه در حمام لازم دارند و هرچه حرارت غريزى را قوت دهد و رطوبات فضلى را بزدايد نافع است . [ 1518 ] فايده : حكّه كه در بينى و مقعد و رحم و دماغ و جز آن افتد ، در باب امراض آن اعضا

--> ( 1 ) . قاموس القانون : Itch ; prurigo .