عجيب دارد و خشخاش و گشنيز تر و عنب الثعلب و سفيدهء تخم‌مرغ و روغن گل و سرب « 1 » صلايه كرده ضماد كردن و به آب لسان الحمل و شير زنان و روغن گل حقنه رحم نمودن نفع تمام دارد . و آنجا كه خون بسيار رود ، به آب لحية التيس و گل ارمنى و سپيدهء ارزيز و آب لسان الحمل حقنهء رحم كنند خون بازدارد . [ 1311 ] فصل [ نوزدهم ] : اندر دبيلهء رحم « 2 » بايد دانست كه چون ورم گرم رحم پخته شود و سر نكند ، آن را دبيله خوانند . و علامت آن در ورم گفته شد . علاج : اگر دبيلهء رحم در فم رحم باشد ، بشكافند تا ريم برون آيد و اگر در قعر رحم باشد ، جهت انفجار او طبيخ تخم خربزه و تخم خيارين و تخم كاسنى و خارخسك بنوشانند روزى چند و حلبه و تخم كتان و بابونه و اكليل الملك و خطمى و آرد جو و تخم مرّ و آرد باقلا و بيخ خطمى به آب گرم و آب انجير و روغن كنجد آميخته ضماد نمايند و به همين تدبير ملازم باشند تا شكافته شود . و اگر دير كشد و خوف آن بود كه به تأكّل انجامد ، انجير و خردل بجوشانند و آب آن به رحم حقنه نمايند و ادويهء مطبوخه را بر عانه گذارند آنجا كه ورم باشد . و چون شكافته شود ، [ در ] تنقيهء قرحه و اندمال او كوشند چنان‌چه در ورم گرم رحم مذكور شد .

--> ( 1 ) . در نسخه‌يى شراب ضبط شده است كه ظاهرا نسخه‌يى كه سرب دارد صحيح است ؛ چنان چه در اكسير اعظم ، ج 3 ، ص 673 همين سرب ضبط شده است . م . ( 2 ) . قاموس القانون : Uterine abscess .