[ 1304 ] فصل [ پانزدهم ] : اندر نتوّ الرحم « 1 » يعنى خروج رحم . و اين دو گونه باشد : يكى ، آنكه رحم به همان هيئت كه هست فرو سو آيد و گردن آن از فرج برون شود . دوم ، آنكه رحم از اصل منقلب گشته [ و ] بروز نمايد چنان‌كه باطن بتمامه ظاهر شود و ثقبهء عنق او منتفى و ناپيدا گردد و اين قسم را « انقلاب الرّحم » گويند . و نتوّ رحم به « عقل » و « قرن » ايضا مسمّى است و صاحبهء آن را « عقلا » و « قرنا » نامند . اسباب نتو رحم بسيار است : يكى ، آنكه مشيمه با جنين ميت به غير ترتيب كشيده شود . دوم ، آنكه عورت از محل بلند بر عجز بيفتد يا بار گران برگيرد يا بكشد يا بجهد و بدان سبب رباطات رحم مسترخى شود يا منقطع [ شود ] يا فقره از موضع [ خود ] زوال پذيرد . سوّم ، فزع شديد كه در اعضا ضعف و استرخا آرد . چهارم ، آنكه رطوبت لزج بلغمى در اربطة الرحم عارض شود و آن‌ها را مسترخى سازد پس بالضرّور رحم منزلق گردد و منقلب شده برون آيد . و اين ، زنان پير و كثير الرطوبت را افتد ؛ لكثرت اجتماع الرطوبة فى ابدانهم . علامت بروز رحم آن است كه در عانه [ و ] مقعد و قطن و پشت ، درد عظيم پديد آيد و كزاز و رعشه و خوف بلا سبب عارض شود و ميان فرج چيزى نرم فرود آمده باشد ؛ پس اگر باعث نتو ، رطوبت بلغمى باشد ، سيلان رطوبت از رحم گواهى دهد . [ 1305 ] انتباه : بسيار باشد كه در رحم و مشيمه فرق مشكل گردد بر جهّال و اطّبا . و فرق آن است كه : مشيمه ، تنك جسم [ يعنى ظريف ] و باريك باشد و رحم ضد او بود . علاج : از هر سبب كه افتد ، نخستين امعا را پاك كنند از ثفل به استعمال حقنهء ليّنه تا بار او بر رحم كمتر افتد . و ايضا تنقيهء مثانه نمايند به استعمال مدرّات . و آنجا كه رطوبت بلغمى سبب بوده باشد ، جهت استفراغ ، ايارجات دهند [ كه ] به تربد تقويت داده [ باشند ] .

--> ( 1 ) . قاموس القانون : Prolapse of the uterus .