نمك و قلى و نطرون با شير گاو بپزند . و اين قسم مروّج [ يعنى شايع ] است و در اين شياف هم همين قسم ماخوذ است . [ 1287 ] فايده : رگ‌هاى رحم و رگهاى ثديين با هم مشاركت دارد در مراق اندر زير پستان [ و ] لهذا اين جاى را به موضع محاجم مخصوص كرده‌اند . و از آنكه حركت خون طمثى به اسفل ، بالطبع است و طبيعت نيز معاون اوست بر دفع ، مانعى قوى بايد تا آن را باز دارد از رحم ، پس محجمهء نارى فرموده‌اند . و هم بر اين معنى محجمهء كلان ستوده‌اند تا مكان كثير از آن عروق منجذب شود و جذب قوى افتد . امّا حجامت بر نفس ثديين و ما فوق او نفع ندارد ؛ زيرا كه [ در ] اينجا مشاركت رگ‌ها نيست . نوع دوم : آنكه خون رقت و حدّت پذيرد و جهت لطافت و رقت از افواه رگ‌هاى باريك رحم جريان نمايد . و علامت آن ، رقت و صفرت و حرقت خون است و خروج به سرعت و ضعف بدن و زردى رنگ . علاج : جهت تنقيهء صفرا ، مطبوخ هليله زرد و شاهتره دهند كه اين‌ها با وجود قوّت مسهله قوت قابضه هم دارند . و جهت اماله ، آنچه در نوع اوّل گفته شد به عمل آرند . [ و ] جهت قبض ، [ به ] تبريد و تغليظ خون متوجه گردند به استعمال مشروبات و اغذيه و اطليه و آبزنات كه قابض و بارد بود . از اشربه ، شربت عنّاب و انار و انبر باريس و حماض و ربّ ريباس و بهى و سيب و از اغذيه ، حصرميّه و زرشكيّه و رمانيّه با برنج و عدس سود دارد . و قرص كهربا با ربّ ريواج و شربت زرشك و انار ، حابس خون است . و در طبيخ گلنار و آس و گل سرخ و مازو و پوست انار نشستن و بدان آبدست كردن و صندل و اقاقيا و گل سرخ و سماق و پوست انار و آس كوفته بر عانه طلا كردن و شياف كحل برداشتن ، نفع تمام دارد . نوع سوّم : آنكه رطوبت مائى در بدن غالب شود و بدان سبب قوام خون رقيق گردد و افواه عروق مسترخى شود [ و ] بالضرور [ خون ] سيلان نمايد . و علامت وى ، رقت و سپيدى خون است و آثار ديگر انواع نابودن و جملهء علامات بلغم پيدا شدن . علاج : قىء فرمايند به دفعات و ايارجات دهند و هرچه مجفف باشد از اغذيه و اشربه سود دارد . و كذلك اطليه و آبزنات و شيافات كه مناسب وى باشد . نوع چهارم : آنكه خلط صفراوى غالب شود و افتتاح افواه عروق رحم نمايد .