مثقال [ و ] وقت خواب به زن دهند : اگر مغص و پيچش در ناف افتد ، حامله باشد و الّا فلا . ديگر : بفرمايند كه تا روزه گيرد [ و ] وقت شام پيش از افطار ، عود يا جز آن در ظرفى محفوظ كه بوى آن را برآمدن ندهد بسوزند و قمع [ يعنى قيف را ] درين مجمر مركوز كنند و ديگر سر آن در فرج آرند ؛ پس اگر بوى آن در بينى خود زن دريابد حامله باشد و الّا فلا . ديگر : دانهء سير حمول سازد ، پس اگر بوى آن از باطن خود درنيابد حامله باشد و در اينجا نيز روزه شرط است . ديگر : گفته‌اند كه زراوند را بكوبند و به عسل آميزند و به صوف كبود بفرمايند [ كه ] بگيرد وقت صباح بر نهار و تا ميانه روز هيچ نخورد ، پس اگر در دهن خود هيچ مزه نيابد ، حامله نباشد و اگر طعم مىيابد حامله است ؛ پس اگر طعم شيرين يابد ، پسر باشد و اگر مزهء دهان [ او ] تلخ باشد ، دختر . [ 1264 ] قسم دوم : در تدبير حبالى يعنى زنان باردار . هرگاه كه حبل صورت گيرد ، واجبست كه زن خود را از جستن و بار برداشتن و دويدن و صيحه كردن و جز آن و از امتلا و غضب و خوف و غم و از خوردن اشيا كه ادرار طمث نمايد دور دارد و به فصد و مسهل نپردازد ؛ خصوصا پيش از ماه چهارم . و بعد از ماه هفتم و آنجا به اسهال ضرورتى افتد ، جهت تليين به خيارشنبر و امثال آن قناعت كند . و آنجا كه اخراج خون لازم آيد ، به حجامت تسكين آن توان كرد بهتر باشد . و اگر فصد كنند ، خون به دفعات گيرند اندك‌اندك . و حامله را بايد كه مشى مىكرده باشد و افتاده نماند تا فضول به تحليل رود . حوامل را جماع مضرّ است ؛ خاصه اگر زوج قوى الجماع و طويل الذّكر بود و هر زمان [ كه جماع شود ] ، سر ذكر به رحم رسد . و ايضا چيزهاى بادانگيز چون لوبيا و كبر و ترمس و نخود و كنجد و كرفس ضرر دارد . و بايد كه جهت حفظ جنين تا از سقوط محفوظ ماند ، ادويهء قلبيه چون مفرّحات ياقوتيه و مانند آن و ترياق و مثروديطوس و دواء المسك و درونج و زرنباد و عسل [ مصرف ] مىكرده باشد به حسب حرارت و برودت مزاج . و نان پاكيزه و گوشت برّهء يك ساله و سيب و بهى و امرود و انار و مويز نافع است .