امّا آنجا كه رطوبت مزلقه بسيار باشد و هو الاكثر [ يعنى غالبا هم‌چنين است ] ، لازم است كه از مرقه و اسپيدباج و فواكه و استحمام پرهيزد . بالجمله ، قبض طبع حامله را خوب نيست ؛ زيرا كه امتلاى امعا به مجاورت رحم جنين را مزاحمت مىرساند ؛ پس اگر طبع مايل به قبض بود ، در نرمى او عنايت مصروف دارند به چيزهاى مناسبه . و جهت دفع رطوبت مزلقه ، ادرار و تعريق و حقنه و اسهال صواب دارد . و تا كار از تعريق برآيد به ادرار نپردازند و تا كه مطلب به حقنهء نرم گشايد ، به مشروبات مسهله نسازند . [ 1265 ] عوارضات كه ايشان را بيشتر افتد ، تدبير هريك از آن نوشته مىآيد : تدبير قىء و غثيان : و اين ، حبالى را بيشتر افتد جهت اجتماع اخلاط در معده ؛ لهذا گفته‌اند تا كه مفرط نباشد ، در منع و حبس او نكوشند ؛ خاصّه اگر هنوز چهار ماه نگذشته باشد ؛ زيرا كه مواد طمثى است كه مندفع مىشود . امّا اگر هرگاه خوف ضعف افتد و از كثرت تهوع بيم الم جنين باشد يا از چهار ماه درگذشته باشد ، تسكين او لازم است بدان چه امراض معده در باب قىء و غثيان گفته شد . و جهت دفع غثيان ، قىء كردن به شبت و تخم ترب سود دارد آن [ كسى ] را كه قىء آسان آيد . و رياضت معتدل مثل مشى و سوارى اندك نفع دارد جهت تحليل اخلاط . تدبير آرزوهاى بد نيز در امراض معده به فصل مستقله گفته شد [ كه بايد ] آنچه مناسب حال حبالى بود از آن اخذ نمايند . تدبير خفقان : گاه باشد كه خلطى در سر معدهء حامله آيد و خفقان آرد [ كه ] در اين صورت آب گرم و گلاب گرم جرعه‌جرعه خوردن و رياضت معتدله كردن صواب باشد . و اگر بدين قدر دور نشود ، به امراض قلب رجوع نمايند . تدبير باد كه در معده و روده بگردد و آن را دفع مىكند : معجون كمونى و سفوف مقوى و اشباه او [ كه ] اندكى بالاى طعام خوردن سود دارد و تقليل غذا و حركت معتدل بسيار نيك باشد . تدبير ورم كه بر پشت پاى ظاهر شود : روغن گل و سركه به هم آميخته طلا كنند . و نمك با سركه نيز مفيد است . و برگ كرنب پخته ضماد كردن و حضض به آب كرنب و صبر صندل و فوفل به آب عنب الثعلب طلا كردن نفع دارد .