[ 1262 ] فصل [ دوم ] : اندر علامات حبل و فرق در ميان نر و ماده و تدبير حبالى و كثرت اسقاط و عسر ولادت و احتباس مشيمه و جنين ميت و احتباس نفاس و تدبير تسكين وجع كه در رحم پديد آيد بعد از ولادت و حيلهء ساقط كردن حبل و آنكه ماندن ندهد حبل را هريك به قسم جدا گفته آيد . [ 1263 ] قسم اوّل : در علامات حبل و فرق ميان نر و ماده : امّا علامات حبل آن است كه فرج تنگ و خشك شود و دهن رحم به هم پيوندد و ما بين فرج و ناف اندكى درد پيدا گردد و زن از جماع اكراه كند ، خاصه اگر حبل پسر بود و به مجامعت متالم شود . و ديگر آثار چون قشعريره بعد از جماع و بر طرف شدن حيض و سياهى سر و سينه و كمودت بياض چشم و غثيان و ميل به چيزهاى بد چون انگشت [ يعنى زغال ] و گل و جز آن پديد آيد . علامت نرينه ، آن است كه رنگ زن خوب و صاف نمايد و بول رنگين بود و در اكثر اوقات سينهء راست كلان‌تر از چپ باشد و سر پستان به سرخى گرايد و حركت جنين در جانب راست محسوس شود و زن ، خفيف الحركة باشد و چيزهاى لطيف خوردن آرزو كند . و گفته‌اند كه هنگام ولادت اگر درد از كمر زن برخيزد پس در شكم آيد ، پسر باشد و اگر درد از ما بين ناف و فرج برخيزد ، دختر باشد . علامت مادينه ، آن است كه رونق رنگ برود و حركت بطى بود و سر سينه سياه شود و سينهء چپ كلان‌تر از راست باشد و قاروره سپيد بود و در اكثر حال حركت جنين بيشتر به جانب چپ بود و شكم كمتر برآيد و زن چيزهاى ردّيه چون گل و غيره بيشتر خواهد و اشتهاى كاذب عارض شود . امتحان : بقراط حكيم گفته كه اگر شك افتد در حبل ، عسل به آب سرد آميزند پنج