مير محمد اكبر بن محمد شاه ارزانى

910

طب اكبرى ( فارسى )

[ 1226 ] فصل [ سيزدهم ] : اندر عاقونا « 1 » اين ، مرضى است كه در قضيب يا فم رحم اختلاج افتد و اوعيهء منى كشيده شود به سبب ورم گرم و انغاظ شديد . و اين مرض ، نادر افتد خصوصا زنان را . تنبيه : در علاج ، تاخير ننمايند كه از شدت تمدد به خلع اوعيهء منى نانجامد . و هرگاه شكم نفخ كند و در اعضا تشنّج افتد و عرق سرد آيد ، دست از دوا باز بايد داشت كه « فهو لا يعيش » گفته‌اند . علاج : فصد باسليق كنند و به چيزهاى ملايم چون ترنجبين و شير خشت و مغز فلوس خيارشنبر طبع را ملايم دارند به تدريج . و بايد كه بر اعضاى جماع ، صندل و اسفيداج و گل ارمنى و افيون به آب كاهو و گشنيز طلا سازند و ماء الشعير و آب خرفه و عصى الراعى بنوشند ؛ پس اگر كفايت كند ، فبها و گرنه بعد از آنكه تنقيه كرده باشند و منع انصباب نموده ، بر قضيب حجامت كنند مع الشرط يا زالو چسبانند ؛ امّا قبل از تنقيه ، حجامت و ارسال علق بر آلت ممنوع است .

--> ( 1 ) . قاموس القانون : Akuna ; trembling of Penis ; trembling of os uteri ; tension of vesiculae serninales .