مير محمد اكبر بن محمد شاه ارزانى

893

طب اكبرى ( فارسى )

[ 1207 ] فصل [ سوم ] : اندر سرعت انزال « 1 » اين چند گونه باشد : يكى : آنكه قوت ماسكه ضعيف شود به سبب برودت و رطوبت . و علامت او آن است كه منى بسيار سپيد و رقيق برآيد و آثار گرمى هيچ نباشد . علاج : براى تنقيه ، ايارجات دهند و به مقيئات قىء فرمايند . و بر عانه و عجان [ يعنى بين خصيه تا مقعد ] و خصيه ، روغن زعفران و آس و نرگس و قسط و مانند آن بمالند . و بدانند كه شراب فنجيوش « 2 » و معجون خبث الحديد « 3 » نفع تمام دارد . و قىء در اينجا به غايت مفيد است جهت جذب مواد مخالف . و بهترين غذا ، قليهء خشكه و مطنجنه به دارچينى و صعتر و زيره است . صفت دوايى كه به غايت مفيد است : شهدانه را بجوشانند و به عسل ميل نمايند « 4 » .

--> ( 1 ) . معالجات واعظى : Premature ejaculation . ( 2 ) . صفت شراب فنجيوش : آب انگور خام ، شش رطل ؛ سماق ، مازو ، گلنار ، گل سرخ ، كندر ، گشنيز خشك ، صعتر و سعد ، از هريك ده درم ؛ زعفران ، مرّ و شبّ يمانى ، از هريك يك درم ؛ خبث الحديد ، سى مثقال ، ادويه را كوفته به آب انگور آميخته بجوشانند تا سوّم حصّهء آب بماند ، پس بپالايند و بدارند و به حسب حال بنوشند و فنجيوش ، خبث الحديد را گويند . ( 3 ) . صفت معجون خبث الحديد : هليلهء سياه ، بليله ، آمله ، فلفل ، زنجبيل ، دارفلفل ، سعد ، شيطرج هندى و سنبل ، از هريك ده درم ؛ تخم گندنا و تخم شبت ، از هريك چهار درم ؛ خبث الحديد مدبّر ، صد درم ، همه را بكوبند و ببيزند و به روغن بادام چرب سازند و با عسل مصفّى بسرشند و بعده [ يعنى پس از آن ] دو درم مشك آميزند و در ظرف چينى بدارند و بعد از شش ماه به كار برند . شربتى دو درم يا زياده به حسب قوت و مزاج . طريق تدبير خبث الحديد آن است كه آن را چهارده شبانه‌روز در سركهء انگورى تر دارند به موضعى كه از خاك و خاشاك محفوظ باشد ، بعده [ يعنى پس از آن ] خشك ساخته به عمل آرند . ( 4 ) . لازم به ذكر است كه اين دارو ، موقتا تقويت امر جماع مىكند اما بعد از آن باعث عوارض بسيار سوئى چون ضعف كبد و معده و بدبويى دهان و سستى اعصاب و تخدير ذهن و . . . -