مير محمد اكبر بن محمد شاه ارزانى
858
طب اكبرى ( فارسى )
[ 1180 ] فصل [ هفتم ] : اندر انتفاخ و ريح مثانه اين ، مشابه ورم است هرچند كه ورم نيست . و اين از دو وجه افتد : يكى ، آنكه غذاهاى بادانگيز چون لوبيا و باقلا و مانند بخورند انتفاخ آرد . دوم ، آنكه رطوبت در مثانه پيدا شود و مثانه بر نضج او قادر نباشد . و علامت او ظهور تمدد است در مثانه . پس اگر اغذيهء نافخه موجب باشد ، انتقال [ نفخ ] و عدم ثقل پيدا بود . و اگر رطوبت سبب باشد ، تمدد مع الثقل ظاهر شود و نفخ منتقل نباشد . علاج : تا سه روز يا زياده به حسب حال ماء الاصول حار دهند تنها يا با اندكى روغن بيدانجير . و بعد از آن ، دو مثقال روغن بيدانجير بر سبيل دوام خوردن فرمايند . و روغن بان و زنبق يا حلتيت و ثافسيا بر مثانه مالند . و ايضا روغنهاى مذكوره در احليل زرق نمايند و بچكانند . و سداب و پودينه و شبت و حرمل و جندبيدستر و مانند آن هرچه بادشكن بود ضماد نمايند . و از چيزهاى بادانگيز و مضعف الاعصاب احتراز فرمايند . و بدانند كه روغن زعفران خوردن و ماليدن بر مثانه نفع تمام دارد . و هرگاه بول به دشوارى آيد ، پوست خربزه خشك اندكى نرم بكوبند و با قند به خوردن دهند و به آبزن درآرند . و آنجا كه رطوبت غالب بود ، قىء متواتر فايده دارد . و ترياق و سنجرنيا و مثروديطوس و انجير سودمند است .