[ 1475 ] مقالهء هشتم : در نفّاطات ( نفّاخات ) ؛ كه بثور شبيه به سوختگى آتش است . [ 1476 ] مقالهء نهم : در شرى ؛ كه بثور مسطحهء مايل به سرخى است كه برخى سرخ و برخى بزرگ و با خارش است و از ثوران بخارات خون صفراوى يا بلغم بورقى است . [ 1477 ] مقالهء دهم : در ماشرا ؛ كه به سه معنى به‌كاررفته‌است و در اصطلاح متأخرين ، ورم چهره است كه از مادهء تيز مركب با صفرا است . [ 1478 ] مقالهء يازدهم : در طاعون ؛ كه بثرهء ريز - و گاهى بزرگ - است كه با سوزش و سبز يا سياه يا زرد يا سرخ است و معمولا در گوشت‌هاى غددى چون زير بغل ، بيخ ران و زبان مىافتد . [ 1479 ] فايده : درمان خفقان و غشى عارض بر طاعون . [ 1480 ] غذاى اين مرض . [ 1481 ] تنبيه : بحث از جواز يا عدم جواز فصد در اين مرض و اختلافات اطباء در آن و شرايط مجوزين فصد و درمان عوارض سوء احتمالى فصد . [ 1482 ] مضرت فراوان روغن كنجد - حتى اگر در چراغ اتاق هم بسوزد - در طاعون . [ 1483 ] مقالهء دوازده : در آماس‌هاى زير بغل ، پس گوش و بن ران ( اورام المغابن ) . [ 1484 ] مادهء اين اورام يا از دفع طبيعت است و يا در بحران . [ 1485 ] شرايط استعمال رادعات در اين آماس‌ها طبق قول مجوّزين آن . [ 1486 ] مقالهء سيزدهم : در آكله ( خوره ) ؛ كه خوردگى و فساد و تعفن اعضاست . [ 1487 ] مقالهء چهاردهم : در دمل ؛ كه بثرهء بزرگ سرخ‌رنگ است كه در ابتدا درد شديد آرد . [ 1488 ] ذكر ادويهء منضجه و مفجّره . [ 1489 ] فايده : تدابير ابتداى ظهور دمل و نيز تدبير كسى كه هر سال دمل درمىآورد . [ 1490 ] مقالهء پانزدهم : در دبيله ؛ كه ورمى بزرگ و بىدرد و ماده‌اش غليظ است . [ 1491 ] نوعى از دبيله به نام دبيلهء منكوسه . [ 1492 ] فايده : تدابير كلى دبيلهء احشاء . [ 1493 ] مقالهء شانزدهم : در خراج ؛ كه هر ورم متمايل به جمع كردن چرك است . [ 1494 ] طريق شكافتن اورام و قواعد جراحى آن‌ها . [ 1495 ] مقالهء هفدهم : در اوذيما ؛ كه ورمى نرم سفيد و بىدرد است كه از فساد مزاج يا فزونى بلغم افتد . [ 1496 ] مقالهء هجدهم : در ورم ريحى . [ 1497 ] فايده : محل اجتماع ريح در بافت‌هاى مختلف بدن .