مير محمد اكبر بن محمد شاه ارزانى
مقدمه و فهرست 42
طب اكبرى ( فارسى )
[ 558 ] سوم : رطوبت منتن حادّ از سر بر لثهها ريزد و آنها را متعفن كند . [ 559 ] چهارم : سوء مزاج گرم معفن لثهها . [ 560 ] پنجم : تأكّل جرم دندان و تعفن آن توسط رطوبات رديه . [ 561 ] ششم : عفونت شش . [ 562 ] فصل هفدهم : در ورم الحنك ؛ كه از خون حارّ حادّ يا رطوبت كم حرارت است . [ 563 ] باب ششم : در امراض لب . [ 564 ] تشريح لبها . [ 565 ] فصل اول : در بياض الشفه ؛ يعنى سفيد شدن لبها كه از رطوبت بلغميهء خام و نقصان حرارت اعضاى سر است . [ 566 ] فصل دوم : در تشقق و تقشر و جفاف لب ؛ يعنى ترك خوردن ، پوستهپوسته شدن و خشكى لبها كه سبب آن مثل فصل قبل است . [ 567 ] فصل سوم : در اختلاج الشفه ؛ يعنى لرزش لبها ؛ كه يا به مشاركت معده است ، يا به مشاركت عصب لب كه از مغز آيد ، يا به جهت باد غليظ متولد در آن محل و يا به جهت امتلاى عروق لب . [ 568 ] فصل چهارم : در تقلّص الشفتين ؛ يعنى درهم كشيدگى لب ؛ كه يا مولودى است و يا به سبب تشنّج استفراغى و يا امتلائى . [ 569 ] فصل پنجم : در بواسير لب ؛ كه يا خطى تيره و يا دانهيى توتىشكل در زير لب زيرين است كه هر دو از خون سوخته هستند . [ 570 ] فصل ششم : در آماس لب ؛ كه از ازدياد اخلاط است . [ 571 ] فصل هفتم : در بثور لب ؛ كه از خون است يا صفرا . [ 572 ] فصل هشتم : در قروح لب ؛ كه معمولا از چركين شدن بثور است . [ 573 ] فصل نهم : در سوءمزاجهاى سادهء لب . [ 574 ] فصل دهم : در آكلهء لب . [ 575 ] باب هفتم : در امراض دندانها و لثه . [ 576 ] تشريح دندانها و لثه . [ 577 ] فصل اول : در وجع الاسنان ؛ يعنى درد دندانها كه بر نه قسم است . [ 578 ] اول : از سوء مزاج گرم ساده . [ 579 ] دوم : از غلبهء خون . [ 580 ] سوم : از غلبهء صفرا . [ 581 ] چهارم : از سوء مزاج سرد ساده .