[ 582 ] فايده : سوء مزاج رطب ساده ، درد ندارد اما يابس ساده گاهى درد دارد . [ 583 ] پنجم : از غلبهء بلغم . [ 584 ] اشاره به طريق داغ نهادن و تفتيت ( پوسانيدن ) دندان‌ها در درد بلغمى دندان . [ 585 ] ششم : از مشاركت معده . [ 586 ] هفتم : از شكستگى دندان . [ 587 ] هشتم : از انحلال باد غليظ از سر . [ 588 ] نهم : از كرم‌خوردگى دندان . [ 589 ] فايده : دستورات ده‌گانهء حفظ صحت دندان‌ها . و ذكر ادويهء حافظ صحت دندان‌ها . [ 590 ] فصل دوم : در ضرس ؛ يعنى كندى دندان‌ها ؛ كه يا از خائيدن قوابض و عفص‌ها و ترشىها است و يا از بخارات ترش فم معده . [ 591 ] نوعى از ضرس كه به سبب تناول چيزهاى گرم يا سرد عارض شود . [ 592 ] فصل سوم : در ذهاب ماء الاسنان ؛ كه دندان از گزيدن اشياء عاجز مىشود و از آب گرم يا سرد اذيت مىيابد ؛ كه يا از سردى مكثف و يا از حرارت شديد عارض مىشود . [ 593 ] فصل چهارم : در تأكّل و تفتت و تثقب اسنان ؛ يعنى خوردگى ، پوسيدگى و سوراخ شدن دندان‌ها ؛ كه يا از نفوذ رطوبت رديه در جرم دندان عارض مىشود و يا از استيلاى يبوست شديد بر آنها و فناى رطوبت اصلى آن . [ 594 ] فصل پنجم : در حفره ؛ يعنى جرم گرفتن دندان‌ها ؛ كه از بخارات غليظ غير لزج كم‌حرارت معده است . [ 595 ] فصل ششم : در تغير رنگ دندان ؛ كه از نفوذ مادهء رديه در جرم دندان حادث مىشود . [ 596 ] فايده : دلالت رنگ‌هاى دندان بر نوع ماده . و وخامت علاج در بلغمى غليظ . [ 597 ] فصل هفتم : در تحريك و جنبانيدن دندان‌ها و افتادن آنها ؛ كه در كودكان و پيران غير قابل علاج است . و در جوانان ، يا به سبب نقصان غذاى لثه است ، يا به سبب رطوبت رقيقهء مرخيهء عصب ممسكهء دندان است ، يا به سبب آماس گرم لثه ، يا به سبب استرخاى لثه در اثر ضعف يا كم‌خونى ، يا به سبب مادهء تيز اكّال كه بر لثه ريزد و آن را بخورد و يا به سبب ضربه است . [ 598 ] فايده : درافكندن دندان ، ابتدا بايد ادويهء سست‌كنندهء بيخ آن ، به كار برند و بعد با جرّاحى آن را درآورند . [ 599 ] فصل هشتم : در تدابير دندان كودكان تا زود برآيد . [ 600 ] فصل نهم : در تزيّد السن ؛ كه يا از ازدياد حجم دندان است يا به سبب خلط گرم يا رطوبت بلغمى و يا از ازدياد طول دندان در اثر خلقت يا آماس بيخ دندان . [ 601 ] فصل دهم : در حكة الاسنان ؛ يعنى خارش دندان‌ها ؛ كه يا از شرب آب‌هاى بد است و يا از اغذيهء تيز .