مير محمد اكبر بن محمد شاه ارزانى
مقدمه و فهرست 33
طب اكبرى ( فارسى )
[ 332 ] مرض سوم : كدورت و غلظت بيضيه . [ 333 ] فصل هشتم : امراض طبقهء عنبيه و ذكر تشريح اين طبقه . [ 334 ] مرض اول اين طبقه : قرحه . [ 335 ] مرض دوم : امتلاى عنبيه كه از استيلاى رطوبت است . [ 336 ] مرض سوم : زوال عنبيّه كه به سبب ورم آن يا اعضاى مجاور و يا نتوّ قرنيه است . [ 337 ] مرض چهارم و پنجم : اتساع و ضيق عنبيه [ 338 ] فصل نهم : امراض طبقهء قرنيه و ذكر تشريح اين طبقه [ 339 ] مرض اول اين طبقه : خشونت و درشتى قرنيه [ 340 ] مرض دوم : نتوّ القرنيه [ 341 ] مرض سوم : شقاق كامل قرنيه ( مور سرج ) [ 342 ] مرض چهارم : شقاق ضعيف قرنيه [ 343 ] مرض پنجم و ششم : قرحه و بياض قرنيه [ 344 ] مرض هفتم : سرطان قرنيه [ 345 ] مرض هشتم : بثور [ 346 ] فايده : فرق نتوّ قرنيه و بثرات آن [ 347 ] مرض نهم : كمون المدة تحت القرنيه [ 348 ] فصل دهم : امراض طبقهء ملتحمه و ذكر تشريح آن [ 349 ] فايده : دو قول در منشأ رويش ملتحمه كه از غشاء صلب بالاى قحف است يا غشاء صلب زير قحف و دليل هريك . [ 350 ] مرض اول اين طبقه : رمد ( تورم ملتحمه ) كه برحسب مادهاش كه از خون است يا صفرا يا بلغم يا سودا يا ريح ، پنج قسم است . [ 351 ] فايده : هر مرض را كه با درد شديد همراه باشد ، بايد ابتدا به تسكين دردش پرداخت اما نبايد بر استعمال مخدّرات مداومت نمود . [ 352 ] تبصره : ورم ملتحمه ، گاهى از اسباب خارجى و موقتى ايجاد مىشود كه خود به خود قابل علاج است و اگر تا سه چهار روز درمان نشد علاج مىكنند . [ 353 ] فايده : رمد حاصل از نگاه كردن مدام بر برف . [ 354 ] مرض دوم : طرفه ؛ كه نقطهء سرخ يا سياه يا كبود ملتحمه است . [ 355 ] مرض سوم : ظفره ؛ كه همان « ناخنه » است و از زيادهء جنس عصب بر روى ملتحمه مىباشد . [ 356 ] مرض چهارم : سبل ؛ كه امتلاى دموى رگهاى چشم و خارش آن است . [ 357 ] فايده : اغذيهيى كه در سبل ممنوع است .