[ 53 ] فايده : گونهء ضرر در بوئيدن ادويهء بودار و روايح مزابل . [ 54 ] قسم چهاردهم : در صداع سدّى كه از سدّهء دماغ ايجاد مىشود . [ 55 ] قسم پانزدهم : در صداع دودىّ كه از كرم دماغ ايجاد مىشود . [ 56 ] قسم شانزدهم : در صداع تزعزعى كه از تفرق اتصال دماغ ايجاد مىشود . [ 57 ] قسم هفدهم : در صداعى كه بعد از خواب ايجاد مىشود . [ 58 ] قسم هجدهم : در صداعى كه شقيقه نام دارد و درد نيمهء سر است . [ 59 ] فصل دوم : در سرسام ؛ كه ورم پرده‌هاى مغز يا جرم آن است . [ 60 ] اقسام كلى ورم حجب دماغ و جرم آن . [ 61 ] نكته : مادهء ورم اغشيه ، يا صفراء است يا خون صفراوى ؛ به خلاف ورم خود دماغ كه از هر ماده‌اى ، ممكن است . [ 62 ] علائم ورم غشاهاى دماغ و خود دماغ - مقدم ، وسط يا مؤخر آن - . [ 63 ] قسم اول : در قرانيطس ؛ يعنى سرسام دموى . [ 64 ] بيان اغذيهء مفيد اين بيماران . [ 65 ] قسم دوّم : در قرانيطس خالص ؛ يعنى سرسام صفراوى حادث از صفراى خالص . [ 66 ] فايده : دليل وارد كردن بابونه در برخى نطولات . و طريق گرفتن آب‌ميوه‌ها . [ 67 ] قسم سوّم : در سرسام سوداوى . [ 68 ] قسم چهارم : در سرسام بلغمى ؛ يعنى ليثرغس . [ 69 ] قسم پنجم : در سرسام مسمى به سقاقلوس . [ 70 ] قسم ششم : در سرسام مسمى به جمره . [ 71 ] فايده : استعداد زياد كودكان براى ابتلاء به جمره . [ 72 ] قسم هفتم : در سرسام مسمى به فلغمونى . [ 73 ] نكته : سرسام حقيقى و غير حقيقى و تعريف هريك . [ 74 ] فصل سوم : در ماشرا . [ 75 ] فصل چهارم : در سدر و دوار و بيان فرق آنها باهم . [ 76 ] قسم اول : در سدر . [ 77 ] سبب كلى سدر كه احتباس روح نفسانى است در اوعيهء دماغ . [ 78 ] سدر حادث از خلط بارد غليظ در دماغ . [ 79 ] سدر حادث از سقطه يا ضربه بر سر . [ 80 ] فايده : سدر حادث از صداع و علاج آن . و اشاره به وجه تشابه سدر به صرع . [ 81 ] قسم دوم : در دوار . [ 82 ] سبب كلى دوار كه تموّج روح نفسانى در منافذ دماغ است .