در آن ريزند بجوشانند تا دو حصه بسوزد و يك حصه بماند ، پس مختاراند كه اين را همچنان فرود آورده بدارند ، يا قدرى آب در آن اضافه ساخته يگان جوش داده بدارند و در اين شيره تا سكر راه نيافته باشد متفقٌ عليه حلال است و بعد تولّد سكر ، مختلفٌ فيه ، چنانچه گفته شد . و در بحر الجواهر نوشته كه محمد بن محمود آملى در شرح كليات ايلاقى ترقيم نموده كه مثلَّث طبى آن است كه سه حصهء شيره انگور و يك حصه آب به هم آميخته جوش دهند تا يك حصه برود و دو حصه بماند و طعن بر اطبا كرده كه ايشان به غلط افتاده‌اند كه مثلَّث طبى را از مثلَّث فقهى امتياز نه‌نموده‌اند و منشاى غلطى ايشان اشتراك لفظى شده و گرنه مثلَّثى كه در فقه معروف است نزد محققان اطبا آن را دبس گويند و ربّ عنب خوانند ، نه مثلَّث . انته كلامه . بالجمله آنچه گفته شد از اختلاف حل و حرمت مخصوص به مثلَّثى است كه مطابق فقه باشد و آنچه محمد بن محمود گفته خارج از اين حكم است و اهل شرع آن را جمهورى گويند ، چنانچه در فتاوى عالمگيرى تنصيص بدان كرده و حكم اين مثلث مسمى به جمهورى كه شيخ در قانون به شراب مغسول آن را ذكر كرده بدون اطلاق لفظ مثلَّث اگرچه در حرمت مادون خمر و طلا و نقيعين است ، ليكن به هر حال ما فوق مثلث فقهى است . و چون بيان تفصيلى ، منصب اين كتاب نبود ، لهذا آنچه ضرورى الذكر بود بر آن اقتصار كرده . اكنون دريابند كه منافع مثلّث فقهى قريب به منافع خمر است و در توليد خون صالح و تقويت باه مفيد و به صاحب جُدَرى و حصبه بالخاصية نافع و ذات الجنب و ذات الصدر را سودمند ، اما اكثار او محروريان را ضرر دارد و اصلاح او در اين امر ممزوج كردن وى است به آب يا به گلاب يا عرق بيدمشك قبل از تشرّب به دو ساعت . و ببايد دانست كه اين همه منافع مثلّث كه گفته شد اگرچه مخصوص بدان نيست كه وى جوش زند و سكر در آن پيدا شود و ليكن شك نيست كه بعد حصول سُكر در ذات او قوىّ الاثر مىگردد . و گذشت كه شرب مسكرات آنقدر كه سكر آرد با آن كه منهى عنه شرعى است نزد اطبا نيز شديد المنع است لأن السكر يكدّر الروح و الحواس و يظلم العقل و يخرب البدن إذا أفرط فيه ، بل يهلك اما مثلث ثانى كه جمهورى باشد حكم او در منافع مرقومه برابر خمر است مع شىء زائد كه عدم اضرار باشد . پوشيده نماند كه چنانچه شرب آب بر ريق و عقب حركت و جماع و مسهل و استحمام و عقب تناول فواكه ، خصوصا بر بطيخ منهى است ، شرب شراب ، يعنى خمر نيز در اين اوقات ممنوع است . نزد اطباء شراب مغسول به دستور به خلاف مثلّث فقهى كه شرب او بنا بر غلظ قوام كه مانع سرعت نفوذ و تنفيذ و تبخير است شديد المنع نيست و بر ريق اصلا مضر نه و كذا بر فواكه . انتباه [ تدابير عارضه‌ها كه به سبب شرب شراب پديد مىآيد ] چون منصب طبيب پرداختن است به استعلاج هر مرض و تدارك هر عارضه بناءً عليه برخى از تدابير عارضه‌ها كه به سبب شرب شراب پديد مىآيد مرقوم مىگردد : تدبير لذع كه بعد شرب پديد آيد معلوم نمايند كه هر گاه كسى را بعد شرب شراب لذع در مرى و فم معده افتد بايد كه انار مُر يعنى ترش و شيرين امتصاص