آب بسيار باشد كه به تكرار استعمال مزيل اين عطش شود به خلاف آنچه از بلغم شور و لزج بود كه شرب آب مزيد عطش مذكور مىگردد بنا بر تقويت سبب . انتباه [ در طريقه شرب ] شارب را بايد كه آب به تدريج نوشد و به يك دم در نكشد و وقفات در اثناى شرب همىكند و عند وقفه و دم زدن ظرف را كنار كند تا بخار نفس در آن نرسد كه ضرر دارد . و ايضا از تشرّبى كه در عوام مروج است كه دهن برداشته آب از دور مىريزند احتراز كند ، كه گاهى سعال مفرط مىآرد ، بنا بر وقوع قدرى از آب در قصبه ريه و باشد كه آفات ديگر نيز آرد . و احسن آن كه ظرف آبخورى مكشوف بود تا همه چيز در آن نمايد و سپيد باشد تا از وقوع هر ادنى چيز خبر شود و شكل آن‌چنان بود كه آب در آن كمتر گنجد و بديدن بيشتر نمايد تا نفس را به لحاظ وى شبع حاصل آيد و در خوردن كم باشد و ظرف هر چند لطيف‌تر بود بهتر باشد . و بدانند كه تشرّب در اناى رصاص و قلعى مُسكّن عطش است به عجلت . و دوام شرب در اناى نحاس مُحدث جذام . گفته‌اند اغلب كه اين حكم بر تقدير صدق مخصوص باشد به اناى نحاس كه قلعى نه داشته باشد . و تشرّب در ظرف ذهبى و فضى اگرچه مقوى دل است و مفيد ضعف و خفقان ، ليكن مهما امكن نشايد استعمال نمود ، كه در حديث شريف منع به تهديد در آن آمده . و احكام اناى ذهبى و فضى و امثال آن چون در مبحث مأكول و مشروب مفصل گفته‌ايم در اينجا مكرر نياورديم . تنبيه [ لزوم قى بعد از شرب كثير ] اگر كسى را مصابرت بر عطش ممكن نبود ، چه در صحت و چه در مرض ، بايد كه بعد شرب كثير و امتلاى معده از آن قى همىكند تا از آفت كثرت شرب محفوظ ماند . فائده طريقهء اطبا است كه با تدبير آب ، تدبير شرب شراب ، يعنى خمر نيز بيان مىكنند كما لا يخفى و اين درويش نظر به آن كه وى قطعى الحرمة و نجس العين است و شارب او مورد لعنت بلا شك ، در صدد ذكر آن نشده و به جاى او احكام مثلث بيان نموده ، بهر آن كه منافع وى قريب به منافع خمر است ، چنانچه بيايد و مع ذلك نزد امام ابو حنيفهء كوفى رح و امام يوسف رح حلال و به يك روايت امام محمد رح نيز ، چنانچه در هدايهء فقه و غير آن مبيّن شده و چون حليت مثلث مشروط به شرائط است ذكر شرائط آن لازم دانسته تا شارب وى غافل از آن نباشد : پوشيده نماند كه شرب مثلث بايد كه به نيت تقويت و تداوى و قيام عبادت بود و آنقدر نخورد كه به سكر محرّم انجامد و سكر محرّم آن كه هذيان آرد ، پس اگر به قصد لهو خورد و به هذيان آوردن رساند متفقٌ عليه حرام باشد ، لهذا چون عوام را اجتناب از اين امور متعسّر بود امام محمد رح به تحريم سائر مسكرات حكم كرده‌اند و علماى زمانه فتوى نيز بر همين داده . بالجمله چون نزد شيخين رح حلال است اگر بر سبيل تداوى تشرّب كند به مراعات شرائط ، اغلب كه مأخوذ نباشد ، لأن العمل برواية الثقات ليس مما يؤاخذ عليه عاملها . و از آن كه در ماهيّت مثلث اطبا را اختلاف است كشف آن نيز لازم دانسته تا روشن گردد كه مناط اختلاف علما در حل و حرمت به كدام مثلث است : بدانند كه نزد سائر فقها و اكثر اطبا مثلث آن است كه شيرهء انگور رسيده بىآن كه آب