و به دستور ، كتيرا ، كهربا ، كندر ، از هر يك دو و علك البطم ، چهار را با روغن بيدانجير طلا كنند و بايد علك البطم را با روغن بيدانجير در ظرف مضاعف حل نموده و ساير اجزا را مثل غبار سائيده اضافه كنند . [ 856 ] صبغى كه حمره منكره و برص ناخن و برص و بهق اعضاء و كبودى چشم را رنگ سياهى دهد و از اسرار است : نخود پوست دارِ سوخته و شيطرج ، از هر يك دانگى ؛ سرمه و حنا ، از هر يك سه دانگ ، نرم سائيده ، در شيشه كرده و روغن كنجد ، پنج مثقال ؛ سركه ، ده مثقال بر آن ريخته ، در آفتاب گذاشته و مكرر بر هم زنند و امتحان رنگ او به پشت ناخن كنند ؛ هرگاه اندك تغيير دهد روغن را صاف نموده و بجوشانند تا روغن بماند و استعمال نمايند و جهت رنگ كردن برص ، آن مقدار در آفتاب بايد گذاشت كه ناخن را بسيار رنگين كند و اين روغن ، استخوان و شاخ و امثال آنها را رنگ كند . مسمّنات : يعنى آنچه بدن را فربه كند . از آن جمله آشاميدن شير و شكر و لبوب ، مثل مغز فندق و بادام و پسته با شكر است . و تناول نمودن غذاى شيرين و چرب و كثير الغذاء ، مثل هريسه و شير برنج و بعد از طعام به حمام رفتن كه غذا از معده منحدر شده باشد و ماليدن بسيار كه جلد بدن به حد حمرت رسد و اجتناب از ترشيهاى مفرط و شور و تند و گرم به افراط لازم است با مداومت به ادويهء مسمنه . [ 857 ] مسمَّنه‌اى كه قريب الاعتدال و به غايت نافع است : مغز بادام ، فندق و پسته ، حبّة الخضرا ، شاهدانه و مغز چلغوزه ، بالسوية با عسل به وزن مجموع سرشته ، هر روز از پانزده مثقال تا سى مثقال تناول نمايند و از عقب آن ، شراب يا قائم مقام آن بنوشند . [ 858 ] مسمّنهء ديگر : موافق مبرود المزاج و به غايت قوى الاثر است و قوت اين تركيب تا سه سال باقى مىماند . و قدر شربتش از سه مثقال تا پنج مثقال بايد بعد از هضم غذا تناول نمايد : كنجدِ مقشّر ، بادام ، نخود ، حبّ صنوبر ، كبابه و خشخاش سفيد ، از هر يك يك جزء ؛ مغز گردكان ، آرد گندم ، زرنباد و حبّه الخضرا ، از هر يك نيم جزء ؛ حلبه ، شاهدانه و حبّ السمنه ، از هر يك ربع جزء نرم كوبيده و با مثل آن شير تازه بجوشند تا شير را جذب كند و سه وزن ادويه عسل كف گرفته اضافه كنند و چون قريب الانعقاد گردد به قدر ثمن جزء حجر البقر را كه پادزهر گاوى است در گلاب حل نموده و تسقيه نمايند .