محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )
292
تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )
[ 812 ] فرزجة يعيد الثيب بكرا من الجماع : ع ، ف ، ص ، دو جزء ؛ 26718118 ، يك جزء با لتّهء شراب آلوده چند روز استعمال نمايند . [ 813 ] فرزجه كه باعث حكّه و اختلاج گردد : به مرتبهاى كه زن را قرار نماند و بايد تا يك هفته استعمال نمايند و در ايام استعمال اثرى از حكّه نخواهند يافت و روزى كه ترك فرزجه كنند ظاهر مىگردد و تا مدت شش ماه اثر مزبور باقى مىماند : اقحوان ، ابهل ، اشنه ، انجدان ، بيخ درخت فندق ، اشنان سبز ، مرزنجوش ، مرماحور ، محروث ، بالسوية از حرير گذرانيده ، يك مثقال را با شير حيوانات سرشته و با لتّه حمول نمايند و اگر روزى يك دانگ را نيز حمول نمايند همين اثر دارد و هرگاه مجموع اين ادويه به هم نرسد ، بعضى از آن كافى است . باب شانزدهم : در ادويهاى كه مخصوص است به موى مثل خضابات و آنچه موى را دراز كند و آنچه موى را بروياند و آنچه بستردوا مثال آن . بدان كه اطبا در باب ادهانِ خضابيه اختلاف نمودهاند و اكثر را اعتقاد آن است كه دهنيت ، مانع ايصال قوت صابغه است . و بعضى را اعتقاد آن است خضاباتى كه در فعل او بقاياى اثر چند ماه باقى مىباشد ، امكان ندارد . و برخى تصريح نمودهاند كه به حدى ثبات دارد كه در هيچ وقت زايل نمىگردد . آنچه به تحقيق اقرب است آن است كه چون تكون موى از بخار دخانى غليظه است هرگاه قوت نافذْ و قوت صابغهء خضاب به حدى باشد كه تأثير تام در رطوبات تحت جلد كه مادهء بخار دخانى و تكون مو است تواند نمود و افناى بياض او گردد ، امكان دارد كه بعد از سفيدى ، موى سياه تكون نمايند و الا فلا . چون خضاب جلد را سياه كند ، طلاى روغن ادهان نيم گرم رفع آن مىنمايد ؛ خصوصاً ادهان حارّه . [ 814 ] خضاب : منقول از حكماى هند و روم است ، و در « مستجوك » و ترجمهء « باهر » تصريح شده كه مجرب است . و گويند كه در سن پيرى موى سياه مىروياند : سيصد و پنجاه مثقال سركه انگورى و مثل او شير تازهء گاوى را با هم بجوشانند تا قريب به انعقاد گردد ،