محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )

265

تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )

مزمنه به غايت مجرب است . و در تأثير ، كمتر از مرهم رال نيست و به اعتدال ، اقرب است : انزروت ، كاغذِ كبودِ سوخته ، پوست درخت كاج ، روناس و كات هندى ، هر يك دو ؛ سفيداب مغسول ، پنج ؛ مرادسنگ مغسول ، دو ؛ كافور قيصورى ، يك ، با موم سفيد ، پنج و روغن گل سرخ ، بيست ، مرهم بسازند . [ 606 ] [ مرهم : از جهت جميع زخمها خصوصاً ناصور و جوشش و زخم شمشير يا غير آن مفيد و مجرب است . كف دريا ، كات هندى ، خون سياوشان ، هوچوبه ، زردچوبه ، انزروت همه را مساوى با هم كوفته و بيخته با پيه بز و موم كافور به قدر حاجت مرهم نموده استعمال نمايند ] . [ 607 ] مرهم آتشك : از مجربات در يك شبانه روز دفع دانه‌ها و زخم آن مىكند : توتياى هندىِ شسته ، دو ؛ شنجرف ، يك ، گرد چوب چينى - و اگر نباشد باز مؤثر است - با زردهء تخم مرغ كه در زير خاكستر پخته باشند به قدر كفايت سرشته و استعمال نمايند . و اگر به جاى گرد چوب چينى زيبق را مكرر از كرباس بگذرانند تا زيبق در آن ناپديد شود ، پس كرباس را بسوزانند و از خاكستر او نيم مثقال داخل كنند ، بىعديل است . [ 608 ] هفت مرهم : جهت نضج دماميل و جراحات به غايت نافع است : كتيرا ، تخم مرو ، تخم كتان ، سريش هوچوبه ، گل بابونه و گل خطمى ، بالسوية كوبيده ، با شير پخته ، نيم گرم مكرر استعمال نمايند . [ 609 ] مرهم جهت تشنج جراحات : از مجربات است و جهت پاك كردن چرك و دفع ورم جراحات آزموده است : آرد گندم را با قدرى روغن گل سرخ و اگر نباشد روغن طعام و زردهء تخم مرغ ، دو چندانِ روغن ، مخلوط كرده ، استعمال نمايند ] . [ 610 ] مرهم شقاق : مجرب حقير است و به غايت مؤثر : علك البطم ، يك جزء ؛ پيهء بز ، چهار جزء ، در قِدر مضاعف گداخته ، استعمال نمايند و در كجى ناخن و تقشر آن و شقاق لب و اطراف و حكّه و جرب و زخم آتشك و شقاق چهارپايان آزموده است . [ 611 ] مرهم جذام : از مجربات والد حقير است و در ساير قروح سوداوى و اورام بارده آزموده است : سنبل الطيب ، حماما ، قرد مانا ، دارفلفل ، كبابه ، سليخه ، قسط تلخ ، عاقرقرحا ، مصطكى ، مقل ، مرّصاف ، حبّ بلسان ، اشق ، صبر زرد ، ميعهء سايله ، سيساليوس ، زراوند طويل و مدحرج ، سعد ، اكليل الملك ، قرنفل ، ايرسا و روغن زيتون كهنه ، هر يك ، يك