محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )
266
تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )
اوقيه ؛ لادن ، دو مثقال ؛ زعفران ، نصف اوقيه ؛ علك البطم و موم ، هر يك سى مثقال و روغن ناردين ، مثل جميع . [ 612 ] مرهم سرطان : كه در يك هفته تحليل سرطان و ساير صلابات كند : خردل ، بزر الانجره ، كبريت ، زبد البحر ، زراوند طويل ، اشق و مقل ، بالسوية هر يك ، يك جزء ؛ روغن زيتون كهنه ، مثل جميع و موم سرخ ، ربع روغن . [ 613 ] ذرور سرقولون : كه خراجات مزمنه را به يك دفعه و دو دفعه التحام دهد و چون بر سلعه و غدد بىمايعى آنچنان يابس بندند به سرعت زايل سازد و از مجربات و از اسرار است : كندر ، دو ؛ مر صاف ، يك و نيم ؛ گلنار ، سه ؛ جفت البلوط ، يك ؛ گل ارمنى و گل سرخ ، هر يك دو ثلث ، از حرير گذرايده و استعمال نمايند . [ 614 ] ذرور اعظم : جهت آكله و قروح ساعيهء دهان و گلو و قضيب و ساير اعضاء مجرب و از تأليف حقير است و عديل ندارد و از جملهء اسرار است و در قطع خون جراحات و رويانيدن گوشت و منع ورم قروح و انصباب مواد ، آزموده است : موى سوخته ، گلنار ، شاخ گاو كوهى سوخته - و اگر نباشد ، استخوان سوخته - ، برگ عناب ، گل ارمنى ، كندر ، هر يك دو جزء ؛ سفيداب قلعى و توتياى كرمانىِ شسته ، هر يك ، يك جزء ، از حرير گذرانيده ، استعمال نمايند . هرگاه در غير گلو و دهان استعمال كنند ، صبر زرد ، يك جزء ؛ مرداسنگِ به آتش مكرر سرخ كرده و در سرمه انداخته و مغسول نموده ، دو جزء اضافه كنند . و هرگاه خواهد فتيله ساخته در سوزنك استعمال نمايند ، قدر دو دانگ افيون مخلوط كرده ، با سفيدهء تخم مرغ سرشته ، فتيله بسازند و در مجراى بول بگذرانند و به غايت مسكّن درد و در رفع سوزنك نظير ندارد . [ 615 ] ذرور ديگر : جهت آكله و قروح ساعيه و بواسير الانف و نواصير ، مجرب حقير است : استخوان رميم يا سوخته و صبر زرد ، بالسوية ، ذرور كنند و همچنين برگ عناب خشك را ذرور نمايند ، به جهت آكله بىعديل است . [ 616 ] ذرور : جهت قطع نزف الدم جراحات : جبسين ، سه ؛ آهك شسته ، بيست ؛ زاج سفيد ، هشت ؛ سماق و دمالاخوين ، از هر يك ، يك ؛ كندر و صبر زرد ، از هر يك چهار ، مثل غبار سائيده استعمال نمايند . و مفرد هر يك از اين اجزا همين اثر دارد .