كنند ، موجب تسكين درد مىگردد . به دستور : خربق معجون به عسل ، به غايت مجرب است . و به دستور : پر كردن ثقبه به مويزج و حلتيت و بورهء ارمنى همين اثر دارد . [ 487 ] ادويه كه دفع ضرس كند : و آن ، بىحسى دندان است كه از خوردن ترشى و برودت مفرط به هم رسد : چون ساق و تخم خرفه را بخايند رفع آن كند . و به دستور : خائيدن بادام و نارجيل و فندق و خمير نان گرم و مضمضه به شير دختران و شير الاغ و طلا كردن روغن زيتون و روغن تازه مفيد است . [ 488 ] ادويه‌اى كه دندان اطفال را زود بروياند : از آن جمله طلا كردن لثه است به مغز سر خرگوش كه پخته باشند و ماليدن روغن سوسن و طلا نمودن حنا به روغن سرشته . [ 489 ] صفت مضمضه و غرغره‌ها : جهت امراض دهان و غير آن . [ 490 ] مضمضه : جهت رطوبات بن دندان و حركت اسنان : سنبل الطيب ، گل سرخ جوز السرو ، سعد ، ثمر الطرفا ، بالسوية با آب جوشانيده و مضمضه كنند . [ 491 ] [ مضمضه مجربه ، جهت قلاع و خون بن دندان و تعفن و جوشش و رويانيدن گوشت آن : توتياى مغسول ، سى و هشت مثقال ؛ بنفشه ، نوزده مثقال ؛ شكر خام ، يك مثقال ، بنفشه را سائيده ، با ساير اجزاء با سركه هفت مثقال آميخته ، در شيشه ضبط نمايند و به جهت جوشش دهان ، يك مثقال سركهء مذكور را با بيست مثقال آب انار يا آب گشنيز مكرر مضمضه كنند و به جهت قطع خون و رويانيدن گوشت با سركه مخلوط نمايند . و هرگاه سركهء شيشه آخر شود ، سركهء تازه اضافه نموده ضبط نمايند و اگر يك سال و زياده بر آن بگذرد از اثر نمىافتد ] . [ 492 ] مضمضه : كه قبل از استعمال سنونات بايد كرد تا تأثير ادويه و ذرورات و سنونات ، اسرع گردد و منقول از كناش فاخر و منسوب به « حنين بن اسحاق » : تخم گل سرخ ، زرشك ، ثمرة الطرفا ، برگ صنوبر و برگ زيتون ، از هر يك جزئى ؛ بيخ بارتنگ با برگ او ، يك جزء و نيم ، جوشانيده ؛ نيم جزء شبّ يمانى در آن حل كرده و مضمضه نمايند . [ 493 ] مضمضه : جهت ورم لثه و سستى آن : طراثيث ، شبّ يمانى ، پوست انار و سماق ، بالسوية مضمضه كنند . [ 494 ] [ مضمضه ] : جهت قلاع و آن ، جوشيدن دهان است در اوايل به آب برگ عليق و آب