برگ بارتنگ و آب به و سركه كه در او عدس و خبازى و شاخه‌هاى تازهء تاك و آرد جو جوشانيده مضمضه نمايند . و به دستور : كزمازج و گلنار ، و گشنيز خشك و پوست انار و عفص را جوشانيده ، مضمضه نمايند . [ 495 ] مضمضه : جهت قلاع بلغمى : برنجاسف ، برگ زيتون ، ماميران ، پوست انار و عفص را بالسوية جوشانيده و مضمضه كنند . [ 496 ] غرغره : كه ثقل از زبان و سستى آن و تشويش كلام را مفيد است : خردل ، زنجبيل ، فلفل ، عاقرقرحا ، نوشادر ، بوره ، شونيز ، صعتر و نمك ، بالسوية نرم سائيده ، با سكنجبين عنصلى يا آبى كه در او مرزنجوش جوشانيده باشند غرغره كنند . [ 497 ] غرغره : جهت خناق حارّ : آب انار ترش كه با پيهء او افشرده باشند با رب توت و آب گشنيز غرغره كنند . [ 498 ] غرغره : به دستور ، غرغره با آب بارتنگ و آب عنب الثعلب و آب سماق مطبوخ ، نافع است و بعد از چند روز كه نضج يافته باشد ، غرغرهء رب توت با بوره و مرّ بسيار مفيد است . [ 499 ] غرغره : بعد از نضج نافع است : انجير زرد ، حلبه ، تمر هندى و اصل السوس جوشانيده با فلوس خيارشنبر غرغره كنند و اگر صاحب درد گلو تب داشته باشد ، عدس ، تمر هندى ، گل سرخ و تخم مرو را جوشانيده و با رب السوس غرغره نمايند . [ 500 ] غرغره : جهت خناق بلغمى كه ذبحه نامند ، رب گردكان كه از آب گردكان سبز ترتيب داده باشند با مرّ صاف و زعفران غرغره كنند . [ 501 ] غرغره : به دستور با آبكامه و عسل و سكنجبين عنصلى با آب ترب و خردل و مويزج و عاقرقرحا غرغره كنند . [ 502 ] غرغرهء : جهت حارّه و باردهء امراض حلق نافع است : عدس ، گلنار ، گل سرخ ، كزمازج جوشانيده با رب جوز مذكور غرغره كنند . باب دهم : در اكحال و شيافات و ساير ادويهء عين كحل و ذرور عبارت از ادويه منخوله از حرير است كه در چشم استعمال كنند ؛ بدون سرشتن او به