محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )

238

تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )

سوختن رسد و از كندر و دم‌الاخوين ، هر يك پنج درهم و از ايرسا زراوند مدحرج ، هر يك دو درهم اضافه كرده و سنون كنند . [ 471 ] سنون : منقول از غنى و منى « 1 » و از مجربات حقير است و جهت رويانيدن گوشت لثه آزموده است : پوست بيخ كبر ، ابهل ، عاقرقرحا ، بيخ سوسن ، كرسنه و آرد جو ، بالسوية . [ 472 ] سنون : از تأليف حقير و موافق اكثر امزجه است و در تسكين آلام و رفع خون و رويانيدن گوشت و منع ريختن مواد ، آزموده است : سعد ، طباشير ، گل سرخ ، تخم مورد ، گلنار ، فوفل ، كات هندى ، كزمازج و اقاقيا ، از هر يك جزئى و سماق ، سه جزء . [ 473 ] سنون : منقول از معالجات بقراطى و ايلاقى جهت جلاى دندان و پاك كردن از اوساخ و سفيد كردن بسيار مؤثر است : زبد البحر و نمكِ سوخته ، بالسوية [ با عسل ] سنون كنند . [ 474 ] سنون : از شفاء الاسقام جهت خون بن دندان و حركت دندان : زبد البحر ، شبّ يمانى ، اقاقيا ، گلنار ، سماق ، مازو و پوست انار ، از هر يك جزئى ؛ نمك ، نيم جزء و بعد از سنون ، مضمضه به آب سماق و گلاب كنند . [ 475 ] سنون ديگر : قوىتر از آن و سريع الاثر است : نمك ، سنگِ صدفِ سوخته ، زراوند مدحرج ، بيخِ نىِ سوخته ، جو سوخته سفال چينى ، بالسوية سنون كنند و مسحقونيا و زجاج مسحوق و ساذج ، در حال دندان را سفيد كند و هر گاه زردى دندان با رنگهاى ديگر قوى باشد و در جوهر دندان نفوذ كرده باشد ، زنجار را در عسل حل نموده ، بر دندان بمالند و اگر قوىتر باشد بايد قدرى مسحقونيا اضافه نمايند . [ 476 ] سنون : ايضا منقول از ايلاقى و جهت رفع سياهى دندان مجرب دانسته‌اند : قنبيل ، ده درهم ؛ فلفل ، چهار درهم ؛ حماما ، سه درهم ؛ ساذج هندى و حضض محرق ، از هر يك دو درهم سنون نمايند . [ 477 ] سنون : منقول از « ابن هبل » و جهت دندان متحرك كه به سبب رفتن گوشت لثه باشد ، به غايت نافع است : عود سوخته ، شب يمانى ، گلنار ، سماق و اقاقيا ، بالسويه استعمال نمايند . و اگر سبب حركت دندان از زيادتى رطوبت باشد ، مضمضه به آب ادويه كه در مضمضه‌ها مذكور مىشود مضمضه كرده بعد از آن اين دوا را بر دندان متحرك كه به سبب رفتن گوشت لثه باشد ، به غايت نافع است : [ عود سوخته ، شبّ يمانى ، سماق و

--> ( 1 ) الغنى و المنى تأليف ابو منصور حسن بن نوح قمرى ، استاد شيخ الرئيس .