كنند و بريزند بر او صد و پنجاه مثقال عسل و مثل او قند و به قوام آورند و ساذج ، دو ؛ قرنفل ، دو ؛ دارچينى ، سه ؛ هيل ، دو ؛ زنجبيل ، سه ؛ سنبل الطيب ، دو ؛ افسنتين رومى ، سه ؛ مصطكى ، يك را در خرقه بسته ، بيندازند تا بجوشند و صاف كنند . قدر شربت ، هر روز ده مثقال تا پانزده مثقال . شراب ريحانى : از جملهء اقسام خمر است و در خمر مذكور شد . [ 351 ] شراب ليمو : كه مؤلف شفاء الاسقام و تذكره ذكر كرده‌اند و نائب مناب ترياق كبير دانسته‌اند ، جهت رفع اخلاط محترقه و تبهاى دورى و ضعف دماغ و دل و قلاع و امراض اطفال و مواد سوداوى و رفع تشنگى و گزيدن عقرب و ساير سموم ، نافع و حافظ صحت و رقيق كنندهء مجموع خلط غليظ و قاطع خلط لزج . و آنچه ترشى او بسيار باشد ، مضرّ عصب و مورث سعال يابس و مضعف باه و مصلح او بادام و خشخاش است و آنچه با آب نعناع ترتيب دهند ، جهت تقويت معده و رفع بخارات دماغ و خيالات ، انفع است . و هرچه با آب به باشد ، به جهت تقويت معده و دل و روح و رفع خفقان مجرب دانسته‌اند و آنچه با شيرخشت و ترنجبين ترتيب دهند ، جهت ربو و سعال و ضيق النفس و درد سينه و هر چه با لعابها ساخته باشند جهت حرقهء البول و درد مثانه ، انفع است . طريق ساختن آن است كه شكر سفيد را سائيده ، در قدحى مدهون به آب ليمو تر كرده و روى قدح به كرباس پوشيده و تا پنج روز در آفتاب بگذارند ، پس شكر را در شير تازه حل نموده و مثل شير آب صاف اضافه نمايند و به آتش نرم بجوشانند و قدر شير بايد عشر شكر باشد و كف او را بگيرند و آب ليمو به تدريج بخورد او دهند تا هر رطلى از شكر به قدر سه اوقيه يا چهار اوقيه آب ليمو ببرد . به ليمو آن است كه دو چندان آبِ ليمو ، بهِ شيرين بخورد او دهند . و مصمَّغ آن كه صمغ عربى محلول به قدر آب ليمو تسقيه نمايند . و ملعب آن كه لعاب به دانه و لعاب تخم مرو و تخم ريحان تسقيه كنند و منعنع آن كه با آب نعناع تازه تسقيه نمايند و آنچه با شيرخشت و ترنجبين ترتيب دهند ، طريق آن كه به جاى شكر ، ترنجبين كنند و يا نصف شكر باشد و نصف ديگر ترنجبين تسقيه نمايند . [ 352 ] شربت انار ساده و شربت سيب ساده و امثال آن : مانند شربت ريباس و شربت حماض . بايد به قدر ثلث هر يك از آبهاى آن ، قند يا عسل يا دوشاب انگورى باشد و