محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )

162

تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )

كبار ، نارمشك ، سك ، بهمنان ، زرنباد ، درونج ، تخم بادروج و تخم فرنجمشك ، بالسوية از هر يك دو جزء ؛ مشك و عنبر ، نصف جزء ؛ هليلهء كابلى ، بيست عدد و آمله ، سى عدد را در سه رطل آب بجوشانند تا يك رطل بماند ، بعد از آن صاف نموده ، يك رطل عسل بريزند و بجوشانند تا آب بسوزد و عسل بماند و بعد از آن عسل را سه برابر ادويه كرده ، بسرشند و شربت ، يك درهم تا دو درهم و اين نسخه ، انفع از نوشداروست جهت مبرودين و مرطوبين . [ 149 ] معجون بارد : كه مسمى به مفرّح سيب است ؛ از تأليف حقير و جهت سدر و دوار و منع بخار ، به غايت مجرب است . صفت آن : گل سرخ ، ده [ درهم ] ؛ زرشك بىدانه ، [ سه درهم ] ؛ فوفل [ سه درهم ] ؛ تخم بارتنگ ، [ پنج درهم ] ؛ صندل سفيد ، [ دو درهم ] ؛ طباشير [ سه درهم ] ؛ گل ارمنى ، [ چهار درهم ] ؛ بادرنجبويه ، [ سه درهم ] ؛ پوست پسته ، [ سه درهم ] ؛ پوست ترنج ، [ سه درهم ] ؛ از هر يك سه مثقال ؛ گشنيز خشك ، تخم خرفه ، گل گاو زبان ، از هر يك پنج مثقال [ درهم ] ؛ آملهء مقشّر [ پنج درهم ] ؛ با صد مثقال شربت سيب بنوشند ، شربتى دو مثقال و طلاى محلول و نقرهء محلول و فاد زهر معدنى ، از هر يك يك مثقال و مشك ، نيم مثقال در بعضى مزاج اضافه مىشود . [ 150 ] مفرّح بارد : از ادويهء قلبيه « شيخ الرئيس » ( ره ) و حقير مكرر تجربه نموده است و جهت محرور ، به غايت نافع است و به همه جهت بهتر از دواء المشك بارد و ياقوتى است و جهت ناقهين و تب دق و خفقان حارّه و رفع بخار سوداوى سوخته ، به غايت موثر است . صفت آن : تخم كاهو ، تخم خربزهء مقشّر ، تخم كدو مقشّر ، و تخم خيار مقشّر ، تخم خرفه ، از هر يك سه مثقال ؛ لؤلؤ ، بسد ، كهربا ، سرطان نهرى محرق و ابريشم مقرض ، از هر يك ، يك مثقال ؛ صندل سفيد ، دو مثقال ؛ عود هندى ، درونج ، زرنباد و بهمن ابيض ، از هر يك ، يك مثقال و دو دانگ ؛ هيل و طباشير ، از هر يك دو مثقال ؛ گل سرخ ، پنج مثقال ؛ زعفران ، نيم مثقال ؛ كافور ، يك مثقال ؛ مشك ، دانگى ؛ عنبر ، دو دانگ ؛ لسان الثور ، سه مثقال و نيم ؛ رب كزر ، يك مثقال و اگر يافت نشود دو مثقال حبّ كزر مكان او و الا دو مثقال صندل سرخ كنند و ادويه را كوفته و قرص سازند و يا معجون نمايند به رب سيب و