محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )
130
تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )
و درد مفاصل و نقرس و درد رحم و دوار و سقوط جنين و جهت نگاه داشتن جنين در شكم امهات و سعوط او ، صداع و شقيقه را بسيار نافع است [ و شرب و طلاى او بر زبان جهت لكنت و رطوبات دهان به غايت مفيد است ] و اين معجون را ابهليّهء دهنيه نامند . صفت آن : مشك خالص ، حماما ، عيدان البلسان ، فرفيون و اشنانِ نبطى و تخم كرفس و تخم سداب و اشنه و كبريتِ اصفر و اخساء البقر جبلى و اخساء معز جبلى و كافور و خربق ابيض و سياه و ميعهء سائله و سعد و ماميرانِ چينى و تخم هليون و بداسقيان كه كف الكلب است و اصابع صفر و بيخ كاسنى و حبّ المحلب و كشت بركشت و خردل ابيض ، از هر يك دو درهم ؛ مرواريد ناسفته ، زعفران ، ساذج هندى ، سليخه ، دبقِ غير مقشّر ، جوزبوا ، فقاح اذخر ، جندبيدستر ، تخم جرجير و تخم زوفرا ، از هر يك ده درهم طلا و نقره سائيده ؛ و زرنب ، حبّ بلسان ، شونيز ، زاج الاساكفه ، خرء الثعلب ، پوست بيخ كبر ، از هر يك نيم درهم ؛ ابريشم خام غير محرق ، فلفل سفيد ، زنجبيل ، بيخ شبت ، [ تخم شبت ] ، جنطيانا ، [ فقاح الاذخر ] ، لسان العصافير ، ملح هندى ، صعتر فارسى ، عاقرقرحا ، زراوند مدحرج ، بندق هندى ، ابهل ، قفر اليهود ، هزارچشان و شش بندان ، از هر يك چهار درهم ؛ قرنفل ، سنبل الطيب ، قسط تلخ ، حرمل ، عود هندى ، پرسياوشان و قاقله ، از هر يك سه درهم ؛ بيخ سوسن آسمانجونى ، بسباسه ، خاك چهار راه ، ماء السوسن ، ماء الكشوث ، از هر يك ، يك درهم ؛ مصطكى ، سه درهم ؛ تفاح ، بيست عدد ؛ تخم رازيانج ، زوفاى خشك ، از هر يك شش درهم ؛ فلفل سياه ، دارفلفل ، بزر البنج الابيض ، زراوند طويل و افيون ، از هر يك بيست درهم اكليل الملك ، چهار درهم و نيم ، برزقطونا و بسد ، از هر يك چهار درهم و دو دانگ ، ادويه را كوفته و بيخته و بخيسانند از آنها آنچه خيسانيدنى است به شراب ريحانى كهنه يا با آنچه قائم مقام او باشد و با سه وزن ادويهء عسل كف گرفته ، بسرشند و در ظرفى گذاشته ، بعد از شش ماه استعمال نمايند و قدر شربت ، مثل نخودى با آب بيخ رازيانه و بيخ كرفس و سعوط از او به قدر حبّه با آب شاهدانج يا آب مرزنجوش و وقت اتّخاذ او هنگام طلوع شعراى يمانيه است كه عبارت از كلب الجبار است . [ 52 ] كاسكينج : و اين معجون ، فارسى و نافع است جهت امراض بسيار ، خصوصاً امراض اطفال و صبيان كه ايشان را عارض شود و صرع و لقوه و فالج و تشنج و جهت حفظ جنين در شكم مادر و اصلاح رحم و درد رحم را بسيار مفيد است و سعوط كرده مىشود به اين