[ 31 ] سنجرنيا : معنى او كثير النجاح [ است ] جهت درد معده كه از برودت باشد و سوء الهضم و درد قولنج و عسر البول و مرضهاى بلغمى و بادهاى غليظ و از براى صحت بدن از علل ، بىعديل است . صفت آن : جندبيدستر ، افيون ، دارچينى ، از هر يك ، يك مثقال ؛ مر ، فلفل ، دارفلفل ، قنّه ، قسطِ حلو ، از هر يك شش مثقال ؛ زعفران ، يك مثقال - و در بعضى نسخ شش قيراط تا نيم مثقال است - ؛ موفوّ ، دوقو و اسارون ، از هر يك ، يك مثقال ، ادويه را كوبيده و بيخته با عسل كف گرفته بسرشند . بعضى اطبّا با عسل يك سكرچه مثلث داخل مىكنند و قدر شربتش از يك دانگ تا دو مثقال به قدر حاجت بعد از شش ماه استعمال نمايند . [ 32 ] دواء الكبريت : جهت تبهاى با لرز [ و سرماى ] بلغمى و سوداوى كهنه و سرفه كهنه كه از ماده برودت و رطوبت باشد و درد مزمن كهنه نافع است و جهت گزيدن مار و عقرب و ادرار بول و ريختن سنگ گرده و مثانه و فعل او نزديك به فعل ترياق است . صفت آن : فلفل ابيض ، شش درهم ؛ برز البنج ، قردمانا ، لبان ذكر و مر صاف ، از هر يك دوازده درهم ، افيون و زعفران ، از هر يك ده درهم - در بعضى نسخ ، سليخه و ورق سداب ، از هر يك ده درهم - ؛ كبريت اصفرِ خام ، دارفلفل ، قسط ، [ مر ] ، زراوندِ طويل ، قشور اصل اللفاح و فرفيون ، از هر يك سه درهم ، ادويه را كوفته و بيخته و صموغ را در شراب كهنه يا جمهورى خيسانيده و با سه وزن ادويه عسل كف گرفته بسرشند و در وقت حاجت استعمال نمايند . قدر شربت يك درهم با آب نيم گرم و با آب كرفس و رازيانه در حميات بلغمى و سوداوى . معجون ديگر : مسمى به ترياق المعده كه حقير تركيب نموده در تقويت جگر و معده و احشاء و تشنج و فالج و نسيان و لقوه و تقويت باه و دفع سموم و حفظ حرارت غريزى و تحليل رياح و درد احشاء و ضعف بدن بىعديل است . در اولِ سوم ، گرم و موافق مبرودين و قدر شربتش از نيم مثقال تا يك مثقال است : قسطِ تلخ ، سنبل الطيب ، مصطكى ، سليخه ، حبّ الغار ، زنجبيل ، قرنفل ، بسباسه ، كتيرا از هر يك ، دو درهم ؛ زراوند طويل ، فلفل سياه ، بزر الكرفس ، انيسون ، نانخوان ، زيره كرمانى ،