محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )

122

تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )

فطراساليون ، اسارون ، كبريت زرد ، انجدان ، پودنه ، نعناع ، بزر الانجره ، كندر ، از هر يك چهار مثقال ؛ دوقو ، فقاح اذخر ، مر صاف ، افيون از هر يك سه مثقال ؛ عود هندى ، فلفل سفيد از هر يك پنج مثقال ؛ زعفران ، يك مثقال و نيم ؛ مشك ، فرفيون از هر يك يك مثقال با دو وزن ادويه عسل كف گرفته بسرشند [ و اگر بدل گوگرد جدوار كنند اولى است ] . [ 33 ] دواء اللّك الاكبر : جهت ضعف جگر و ابتداى استسقاء و برودت معده و تفيتح سدّه و ادرار بول و ريختن سنگ مثانه و گرده و بهترين دواهاست از براى جگر . صفت آن : لك منقّى ، هشت اوقيه ؛ بادام تلخِ مقشّر ، دارچينى و قرنفل ، از هر يك پنج اوقيه ؛ كمافيطوس ، مر ، موّ ، فوّ و زوفاى خشك ، از هر يك چهار اوقيه ؛ دوقو ، فطراساليون ، زيرهء كرمانى و زنجبيل از هر يك هشت اوقيه ؛ سنبل الطيب ، يك رطل ، جنطياناى رومى ، زراوند مدحرج ، از هر يك يك اوقيه ؛ صبر سقوطرى ، چهار اوقيه ؛ زعفران ، سه اوقيه ؛ اسارون ، هفت اوقيه ؛ فوه و عيدان بلسان ، از هر يك پانزده اوقيه ؛ حبّ بلسان ، سليخه ، مصطكى ، قصب الذريره و مقل ازرق ، از هر يك هفت اوقيه ؛ رب سوس ، يك رطل و نيم ؛ راوند چينى ، جعده و اذخر ، از هر يك دو اوقيه ؛ فلفل سياه و قسط تلخ ، از هر يك ده اوقيه ؛ سيساليوس ، سه اوقيه و نيم ؛ روغن بلسان ، سه اوقيه ، ادويه را كوفته و بيخته ، با روغن بلسان چرب نموده و با سه وزن ادويه عسل كف گرفته بسرشند و در وقت حاجت بعد از شش ماه استعمال نمايند . [ 34 ] دواء اللك الصغير [ الاصغر ] : منافع اين ، قريب به منافع اوّل است . صفت آن : ريوند چينى ، يك اوقيه و نيم ؛ لك منقّى ، قسط المر ، فقاح اذخر ، حبّ الغار ، ترمس ، حلبه ، فلفل سياه ، از هر يك ، يك اوقيه ، ادويه را كوفته و به حرير بيخته با سه وزن ادويه عسل كف گرفته بسرشند و در وقت حاجت استعمال نمايند . [ 35 ] امروسيا : به لغت يونانى به معنى حابس المواد است . از تأليف « بقراط » جهت درد معده كه از مادهء بارده باشد و هضم طعام نكنند و نافع است جهت تحليل رياح و درد جگر و سپرز و ضعف بدن . صفت آن : تخم جزر برّى ، زيرهء كرمانى ، عيدان البلسان ، سليخه ، قردمانا ، فقاح اذخر و تخم كرفس ، از هر يك ، يك درهم ؛ دارفلفل ، قسطِ تلخِ ابيض و فلفل ، از هر يك ، يك