استنباط مزاج آن از تشخيص ثالث بايد نمود به حسب اعراض و علامات هر يك به مداواى مشهورهء آن قسم بايد عمل كرد ؛ چه اكثر آن را علاج به يك طريق است . 1 ] بيش : قدر حبهء او در عرض دو سه ساعت مهلك است و او را سريع‌الاثرتر از سمّ افعى دانسته‌اند و علامت او ورم زبان و سدر و دوار و درد سر و بر آمدگى حدقه و غشى پى در پى است . علاج او قى مكرر است به مطبوخ تخم شلغم و روغن گاو و اگر نارجيل بحرى به هم رسد بهتر از همه مقيئات است و بعد از آن شرب فاد زهر سبز و زرد خالص است . براى محمد بن زكريا و اكثر اطبا بيخ كبر را فادزهر او دانسته‌اند و دواء المشك حارّ را در اين باب قوىتر از ترياق فاروق مىدانند و جدوار ، اثر عظيم است . قرون السنبل : از لوازم شرب او بول الدم و سياهى زبان و اعراض سرسام است و در غايت حرارت . مداواى او بعد از قى ، شرب يك مثقال كافور با گلاب و آشاميدن دوغ سرد كرده و آب ميوه‌هاى سرد است مثل انار و سيب ترش و آب خيار و ماء الشعير و آب عنب الثعلب و امثال آن با جلّاب و ضمادات بارده مثل صندلين و كافور و شياف ماميثا و گل ارمنى و آب خيار و كدو و كاسنى و امثال آن . مرارة النمر : زهره پلنگ ، تا سه ساعت كشنده است به قى سبز و از سمومات حارّه . مداواى او به دستور قرون السنبل است و پنير مايهء آهو را ترياق آن دانسته‌اند نه كافور را . مرارة الافعى : در سميت مانند بيش است . مداواى آن به دستورش و با روغن ، قىِ مكرر كردن انفع است ، و شرب گوشتاب مرغ با قدرى مشك مفيد است و ادويهء مشترك النفع كه قبل از اين مذكور شد ، در جميع سموم نافع‌اند . مرارة كلب الماء : قدر يك عدس آن بعد از هفت روزكشنده است . ترياق او پنير مايهء خرگوش و روغن گاو و جنطيانا و دارچينى . دنبالهء گاو كوهى : مورث غشى شديد و كرب است . ترياق او بعد از قى كردن با روغن گاو آب نيم گرم ، ترياقات مشترك النفع مذكوره و